Czytelnia / Technologie tłumaczeniowe

W roku 1964 sponsorzy rządowi USA, rozczarowani brakiem postępów w badaniach, powołali do życia Komitet Automatycznego Przetwarzania Języka (Automatic Language Processing Advisory Committee, ALPAC), który w słynnym raporcie z 1966 roku stwierdził, iż tłumaczenie maszynowe jest wolniejsze, mniej dokładne i dwa razy droższe niż tłumaczenie dokonywane przez człowieka oraz że „nie ma najbliższych lub przewidywalnych perspektyw na użyteczne tłumaczenie maszynowe”. Nie widziano potrzeby kontynuacji inwestowania w badania MT. Zamiast tego rodzaju badań zaproponowano podjęcie prac nad rozwojem pomocy dla tłumaczy, takich jak słowniki automatyczne, oraz ciągłe wsparcie dla podstawowych badań w zakresie językoznawstwa komputerowego.

§4. Konsekwencje raportu Komitetu Automatycznego Przetwarzania Języka (ALPAC), 1966-1980

Chociaż raport ALPAC spotkał się z powszechną krytyką za swoją tendencyjność i krótkowzroczność, przyczynił się do faktycznego wstrzymania badań MT w Stanach Zjednoczonych na ponad dziesięć lat, a także odegrał znaczącą rolę w Związku Radzieckim i w całej Europie. Badań nie zaprzestano jedynie w Kanadzie, Francji i w Niemczech. W ciągu kilku lat system Systran został wprowadzony do użytku w USAF (1970), a niedługo później przy Komisji Wspólnot Europejskich w celu tłumaczenia szybko zwiększającej się liczby dokumentów (1976). Jeszcze w tym roku w Kanadzie pojawił się opracowany na Uniwersytecie w Montrealu,nowy obiecujący system operacyjny Meteo służący do tłumaczenia prognoz pogody.

W latach 60. badania MT w Stanach Zjednoczonych i w Związku Radzieckim skupiły się na tłumaczeniu rosyjsko-angielskim i angielsko-rosyjskim w ramach dokumentacji badawczej i technicznej, przeznaczonej dla stosunkowo małej liczby potencjalnych odbiorców, którzy byliby w stanie zaakceptować prymitywne i niepoprawione tłumaczenie za cenę szybkiego dostępu do informacji. Od połowy lat 70. zaczęło pojawiać się zapotrzebowanie na tłumaczenie maszynowe innych języków, również w innych miejscach i dziedzinach. Administracyjne i rynkowe potrzeby społeczeństw wielojęzycznych i handlu międzynarodowego stworzyły popyt na tłumaczenia w Europie, Kanadzie i Japonii, któremu nie były w stanie sprostać tradycyjne usługi tłumaczeniowe. Poszukiwano systemów tłumaczenia maszynowego, które niskim kosztem mogłyby tłumaczyć dokumenty rynkowe i techniczne w ramach głównych języków używanych w handlu międzynarodowym.

§5. Lata 80.


W latach 80. powstawało wiele różnorodnych typów systemu MT w coraz większej ilości krajów. Na początku pojawiło się kilka systemów typu mainframe, które znajdują swoje zastosowanie po dzień dzisiejszy. Oprócz systemu Systran, operującego obecnie w wielu parach języków, stworzono również system Logos (tłumaczenie niemiecko-angielskie i angielsko-francuskie); Panamerykańska Organizacja Zdrowia (ang. Pan American Health Organisation) opracowała systemy hiszpańsko-angielskie i angielsko-hiszpańskie; poza tym powstał system Metal (tłumaczenie niemiecko-angielskie); natomiast japońskim firmom komputerowym udało się stworzyć systemy do tłumaczenia angielsko-japońskiego i japońsko-angielskiego.

Powszechna dostępność mikrokomputerów i oprogramowania do przetwarzania tekstów umożliwiła wprowadzenie na rynek tańszych systemów MT, wykorzystywanych w Ameryce Północnej i w Europie przez takie firmy jak ALPS, Weidner, Linguistic Products czy Globalink, jak również przez wiele firm japońskich, np. Sharp, NEC, Oki, Mitsubishi, Sanyo. Inne systemy stworzone dla mikrokomputerów pojawiły się m.in. w Chinach, Tajwanie, Korei, Wchodniej Europie i w Związku Radzieckim.