Czytelnia / Technologie tłumaczeniowe

Jednakże te same narzędzia zaprojektowane do wspomagania tłumaczy wpływają na to, jak ich praca jest postrzegana. Dzieje się tak dlatego, że aplikacje te zostały zaprojektowane zgodnie z tradycyjnym postrzeganiem przekładu jako operacji przeniesienia wcześniej ustalonej treści tekstu źródłowego, a tłumacza jako tego, który przekazuje treść pominiętą przez narzędzie tłumaczeniowe.

Podczas próby zbadania podstaw działania tłumaczeń komputerowych oraz programów pamięci komputerowych, praca ta również obiera sobie za cel analizę wkładu i przemian powstałych na skutek współczesnego postrzegania zawodu tłumacza poprzez użycie takich narzędzi. Zaprezentowane pomysły zostały podzielone na dwie części.

W części pierwszej dokonam analizy pojęcia tekstu źródłowego i jego tłumaczenia za pomocą komputera. Następnie skupię się na coraz większej odpowiedzialności tłumacza za produkcję tekstu ostatecznego, badając jego rolę w procesie późniejszej edycji tłumaczenia.

Część druga poświęcona będzie zastosowaniu pamięci tłumaczeniowych, ze zwróceniem szczególnej uwagi na coraz większą odpowiedzialność tłumacza przy tworzeniu tłumaczeniowych baz danych, oraz ponownemu użyciu identycznych bądź podobnych fragmentów z poprzednich tłumaczeń przechowywanych w pamięci. Na koniec, zwrócę Państwa uwagę na przyszłość takich technologii, które w moim przekonaniu podnoszą kwestie etyczne dotyczące wizerunku tłumacza jako „drugiego twórcy” lub też edytora ostatecznego przetłumaczonego tekstu.

Tłumaczenie komputerowe: iluzja dostępu do źródła

Tempo współczesnego świata zmusza tłumaczy do dostarczania prac w coraz krótszym czasie. To zjawisko oraz redukcja kosztów stanowią główne powody stosowania tłumaczeń komputerowych. Z powodu ciągłego zapotrzebowania na szybkie przekłady, używanie programów tłumaczeń komputerowych nie jest postrzegane jako naruszenie tradycji, lecz jako nieunikniony krok naprzód w rozwoju tłumacza.

Jednakże rosnący popyt na zastosowanie programów tłumaczeń komputerowych jako środka przyspieszającego tłumaczenie i redukcję kosztów zmienia sposób, w jaki teksty są czytane i odbierane. Jak słusznie zauważa Cronin (2003:22) „jeśli presja na informacyjnym rynku globalnym oznacza otrzymanie informacji tak szybko, jak to tylko możliwe, wówczas ‘sedno’ tekstu staje się najważniejsze; jest to tendencja, którą charakteryzuje ‘lekkość’ słów na ekranie z całą swoją ulotnością".

Ogólnie przyjęty niski próg dopuszczalności tłumaczeń pokazany przez wielu użytkowników często jest uzasadniany tym, że uzyskanie dostępu do informacyjnej treści tekstu to wszystko, co się liczy i że niektóre tłumaczenia, często słabe, zawsze są lepsze niż brak tłumaczenia.

Wśród użytkowników przeważa opinia, że sens może być przekazany z jednego języka do drugiego, a tłumaczenia komputerowe zawsze przekazują ogólną i stałą treść, nawet jeśli taki proces może skutkować ogólnie zrozumiałym tekstem. Nagląca potrzeba komunikacji wydaje się promować twierdzenie, iż treść informacji tekstowej jest umacniana w źródle, a tłumaczenia komputerowe zapewniają dostęp do oryginału.

Według Hutchinsa (1999:4), stanowią one „idealne rozwiązanie” tłumaczenia tekstu dla przyswajania informacji, czyli bezpośredni i szybki dostęp do źródła, ponieważ: