Czytelnia / Kształcenie i zawód tłumacza

Zastosowanie notatek przejściowych w procesie uczenia się języka angielskiego oraz tłumaczenia
 
Dr Ibrahim Saad
 
tłum. Magdalena Hentka
 
 
Prosty, schematyczny rodzaj języka, zorientowany na przekazanie informacji odgrywa ważną rolę w procesie kształcenia oraz ogólnie w życiu. Zgodnie z programem nauczania jest to język używany w sali lekcyjnej, język podręczników i egzaminów. Co więcej, jak wskazuje McEldowney (1994:3), jest to ten rodzaj języka, przy pomocy którego komunikujemy się, załatwiając codzienne sprawy. Dlatego też jego biegła znajomość rozwija świadomość reguły, od której odbiega tekst literacki w celu wywarcia szczególnego wpływu.

Ponadto rozpoczynanie nauki translacji od bardziej przewidywalnych, schematycznych tekstów umożliwi uczniom, którzy nie posługują się językiem angielskim w stopniu płynnym poprawę ich kompetencji w zakresie rozumienia tekstu czytanego i przygotuje ich do radzenia sobie z bardziej złożonymi tekstami literackim. Tego typu teksty zapewniają osobom uczącym się sztuki przekładu lepszą bazę do poprawy jakości przekładu, a jednocześnie zabezpieczają, na ile to możliwe, oryginalną informację zawartą w tekście wyjściowym.

Tłumaczenie to proces interpretowania tekstu. Dlatego też zakładamy, że punktem wyjścia powinna być „reguła” zawarta w prostych, schematycznych tekstach. Ich struktura gramatyczna jest przewidywalna, a znaczenie jasne. Poza tym taki tekst jest neutralny pod względem kulturowym. Język potoczny i literacki nie może być oderwany od manipulacji kulturowej, która wykracza poza faktyczne znaczenie danego języka.

Kiedy już podjęliśmy decyzję, aby wykorzystywać ten typ języka, musimy postępować w określony sposób, aby nasi uczniowie byli w stanie komunikować się efektywnie zarówno w języku mówionym, jak i pisanym w ramach trzech intencji komunikacyjnych: instrukcji, narracji i opisu, i w procesie tłumaczenia przekazali sens tekstu źródłowego. Pod tym względem należy rozważyć trzy powiązane ze sobą poziomy klasyfikacji, podrzędne intencje komunikacyjne w ramach głównej intencji oraz połączenie kilku intencji w jednej wypowiedzi.

Aby skutecznie się uczyć, należy stworzyć podstawową formę języka, która odpowiada niewielkiemu poziomowi umiejętności na wstępnym etapie. Rozpoczynając od tego poziomu, wykształcamy coraz bardziej złożone płaszczyzny ekspresji. Np. tekst 1a może być postrzegany pod względem gramatycznym jako podstawowa wersja głównej informacji przekazanej w 1. tekście.

Tekst 1.

Wymieszaj wszystkie składniki w misce. Przy pomocy noża potnij masło, następnie ugniataj ciasto palcami, aż mąka i cukier połączą się z masłem, a mikstura nie będzie się kleić do rąk.

Połóż przed sobą zagniecione ciasto. Rozwałkuj je na grubość ok. 1 cm. Być może będzie trzeba podsypać trochę mąki na stolnicę, aby zapobiec przywieraniu ciasta. Użyj foremek do wykrawania kształtu ciastek i rozłóż je na blasze do pieczenia. Upewnij się, że ich brzegi nie stykają się. Ustaw kuchenkę na 4. stopień i piecz w temperaturze 250 º F/ 120 º C przez ok. 20 minut lub do momentu, aż ciastka zbrązowieją. Wyjmując je z piekarnika, użyj ścierki lub rękawicy kuchennej, połóż blachę na desce, tak aby rozgrzana blacha nie spaliła powierzchni.

(Vorderman, 1997:57)