Czytelnia / Kształcenie i zawód tłumacza

Zanim zaczniesz się uczyć

Dziesięć pojęć, które studenci powinni znać przed zapisaniem się na zajęcia z tłumaczenia lub przekładu

Brian G. Rubrecht
 
tłum. Beata Wojciechowska
 
 
 
 
Streszczenie

Niniejsza praca ma na celu pomóc nauczycielom w zaznajamianiu studentów z różnymi aspektami nauczania tłumaczenia i przekładu w ramach studiów. Ponieważ takie studia rzadko przekraczają okres jednego lub dwóch semestrów, wielu studentów zapisuje się z błędnym przekonaniem dotyczącym treści kursu, jaki i z nierzeczywistymi oczekiwaniami na przyszłość. Autor przedstawia dziesięć pojęć, które teoretycznie powinny być zaprezentowane i opanowane przed studentów przed zapisaniem się na zajęcia z tłumaczenia i przekładu, tak aby zamierzone przez nich cele były zarówno realistyczne, jak i owocne.

Wstęp

W czasach stron internetowych tłumaczonych na tysiące języków i ciągłej globalnej wymiany informacji pomiędzy ludźmi pochodzącymi z różnych środowisk etnicznych i kulturowych, ważne jest, aby szkoły wyższe oferowały naukę na kierunkach tłumaczenia i przekładu (w dalszej części T/P) po to, by przybliżyć ludziom ich tematykę i wzmocnić powszechną świadomość. Dla studentów języków obcych takie kursy są ważne, ośmielę się powiedzieć nawet, że są one niezbędne. Mimo, że niektórzy autorzy głośno podkreślają brak szkół wyższych i innych instytucji naukowych oferujących naukę na podobnych kierunkach (Balupuri, 1997; Gentzler, 2001), inni zauważyli nieoczekiwany wzrost znaczenia kierunków T/P i ich rolę jako narzędzia szkoleniowego. Tam, gdzie nauka niegdyś wiązała się z przestarzałą już metodyką nauczania języka, która ostatecznie popadła w niełaskę, dziś wydaje się, że studia T/P są postrzegane jako ważny temat wielu prac naukowych, jak również przedmiot nauczania języka drugiego i obcego. Ważne jest jednak odpowiednie podejście i poprawne zrozumienie kontekstów nauczania tych przedmiotów (Maier, 1998; Nae, 2004).

Nawet jeżeli studia T/P stanowią jedynie część regularnego programu nauczania, uniwersytety i nauczyciele muszą ciągle zmagać się z różnorodnymi trudnościami, tak aby zapewniać studentom chociaż niewielką ilość profesjonalnego nauczania. Jedną z trudności, rzadko kiedy wspominaną, jest brak zgodności pomiędzy oczekiwaniami uczniów dotyczącymi treści nauczania a ich realnymi osiągnięciami. Często zdarza się, że studenci zapisują się na kierunki T/P i mają zbyt dużo założeń co do sposobu prowadzenia takich zajęć i prawdziwego znaczenia studiów T/P. W wielu przypadkach takie poglądy okazują się fałszywe. Uniwersytety nie są profesjonalnymi szkołami tłumaczeniowymi. Bez względu na to, jak doświadczony jest nauczyciel lub jak dobry jest plan nauczania, zawsze będą istniały ograniczenia sposobu nauczania i ilości zajęć, a tym samym, studenci mogą się mniej nauczyć, szczególnie podczas kursu obejmującego jedynie jeden lub dwa semestry.

Z powodu ograniczeń czasowych (patrz Cordero, 1984), byłoby korzystne dla studentów, gdyby zdali sobie sprawę z istnienia pewnych pojęć, zanim zaczną ubiegać się o miejsca na kursie T/P. Zaznajamianie ich z tymi zagadnieniami nie ma na celu zniechęcenia ich przed ubieganiem się o takie studia, ani zmniejszenia entuzjazmu do nauki. Przeciwnie, znajomość i rozumienie tych pojęć może ukazać studentom prawdziwe znaczenie zaangażowania się w naukę T/P na uniwersytecie oraz uwypuklić potrzebne wymagania.