Czytelnia / Kształcenie i zawód tłumacza

Tłumaczenie jako pomoc w nauczaniu języka angielskiego 1
 
Valeria Petrocchi

tłum. Marcin Dyląg

 

Streszczenie

Niniejszy artykuł analizuje relacje pomiędzy tłumaczeniem i nauczaniem języka angielskiego oraz tłumaczeniem dla studentów obcojęzycznych na uniwersytecie, gdzie język włoski pełni funkcję lingua franca.

Mam doświadczenie zarówno w tłumaczeniu pisemnym i ustnym, jak i nauczaniu języka angielskiego oraz przekładu na włoski i w prowadzeniu wykładów dla studentów w ramach kursu skierowanego do tłumaczy, takiego samego jak w profesjonalnej szkole dla osób wykonujących te zawody. Podczas naszego kursu moglibyśmy zdefiniować tłumaczenie jako przekład ‘pedagogiczny’, gdyż ma on na celu naukę języka. Co ciekawe, na uniwersytecie, na którym wykładam, język włoski jest używany jako lingua franca i dlatego może on być używany w translacji jako język źródłowy lub docelowy.

Nauczanie angielskiego jest ściśle powiązane z nauczaniem metod translacji. Translacja stanowi bardzo pożyteczne narzędzie do nauki gramatyki, składni oraz słownictwa zarówno w języku źródłowym, jak i docelowym. Ostateczne tłumaczenie pisemne jest zupełnie nowym tekstem - jak podkreśla Lefever - translacja to pewnego rodzaju przepisywanie. W tym znaczeniu tłumaczenie musi „polegać na sobie”. Ponieważ tekst ma swoją własną tożsamość, podlega regułom języka, w którym jest napisany. Podczas tłumaczenia student nieświadomie wykonuje trzy kroki: analizę, przekład i rekonstrukcję.

Studenci obcojęzyczni muszą stale porównywać angielski z włoskim. Moi studenci pochodzą ze wszystkich zakątków świata i ich języki często wymagają stosowania innych alfabetów. Włoski jest swojego rodzaju mostem pomiędzy rodzimymi językami studentów a angielskim. Jest to bardzo ważne dla Irańczyków, Japończyków oraz Chińczyków (wymieniając tylko kilka narodowości), którzy rozumieją nie tylko słownictwo, lecz także niektóre konstrukcje językowe włoskiego i rekonstruują je w angielskim. Mimo, że angielski jest językiem germańskim, należy do tej samej rodziny języków indoeuropejskich co włoski. Ponadto historyczny wpływ łaciny i francuskiego spowodował, że angielski jest bliższy włoskiemu niż niemieckiemu.

Wykłady prowadzone są w języku włoskim. Dlatego też staram się zwrócić uwagę studentów na słowa o podchwytliwym znaczeniu, jak również wszelkie możliwe pułapki w języku włoskim. Metoda jest oparta na moich doświadczeniach tłumacza i myślę, że brak książki podczas procesu nauczania może być bardzo pomocny.

---

[1] Język angielski w niniejszym artykule odnosi się zarówno do języka amerykańskiego, jak i brytyjskiego. Podczas moich zajęć zawsze zaznaczam, o którym z nich jest mowa.