Czytelnia / Kształcenie i zawód tłumacza

Rozprawa interkulturowa

Na moich kursach translacja obejmuje teksty literackie (prozę, poezję, teatr), dziennikarskie (gospodarka, polityka, sprawy bieżące), teksty techniczne (urbanistyka, reklama, przewodniki turystyczne, organizacje międzynarodowe, takie jak: ONZ, FAO itp.); studenci mogą więc zmierzyć się z różnymi typami języka specjalistycznego. Przez termin specjalistyczny nie mam na myśli wyłącznie języka technicznego, ale charakterystycznego dla każdej dziedziny. Translacja jest narzędziem dwukierunkowym, ponieważ porównanie dwóch języków
-- włoskiego (L1)/ angielskiego (L2)-- umożliwia również przedstawienie i opracowanie wielu tematów. Każdy tekst ma swoją własną terminologię; nawet slang czy idiomy charakteryzujące. Porównując teksty z różnych źródeł, ale należące do tego samego rodzaju, np. artykuł z włoskiego magazynu politycznego o podobnej tematyce (np. „Panorama” – „Newsweek”), studenci odkrywają nie tylko inne słownictwo, ale również odmienny styl. Powinni mieć glosariusz, który będą stale uaktualniać. Zapisywanie słów pomoże im ćwiczyć pamięć.

Studenci są również uczeni, jak posługiwać się słownikiem, włączając w to alfabet fonetyczny w celu nauki poprawnej wymowy. Zazwyczaj nie doceniają oni pomocy słownika i przeglądają go tylko powierzchownie. Sugeruję stosowanie słowników zarówno dwu-, jak i jednojęzycznych. Te drugie (nawet najlepsze) są często niedokładne: zdarzają się niedoskonałości, które mogą prowadzić do niewłaściwego zrozumienia. Aby mieć pewność znaczenia słowa zalecam używanie słowników internetowych, jak również wykorzystywanie możliwości Internetu. Ponieważ język angielski ciągle się zmienia, źródła te pomogą zweryfikować aktualne znaczenie i użycie słowa. Jak wspominałam wcześniej, oparłam metodę nauczania na podstawie własnych doświadczeń w pracy tłumacza.

Studenci dowiadują się, że angielski ma bogatą bazę leksykalną i wybrane słowa, które nie istnieją w języku włoskim, muszą być wyjaśnione, by zrozumieli ich dokładne znaczenie. Ponadto ważna jest etymologia wyrazu; pomaga ona zapamiętać i zrozumieć jego prawdziwe znaczenie w kontekście, jak również w otoczeniu najbliższych słów. Każdy wyraz w tekście odnosi się do tego, co go otacza na poziomie mikro i makro, a zatem analiza każdej jednostki leksykalnej prowadzi do tzw. braku „dwuznaczności”, wyjaśniając znaczenie terminu w danym fragmencie.

Praktyczne narzędzia

Pisząc CV lub list przewodni po angielsku, studenci uświadamiają sobie, że przekład to nie tylko praca, lecz czasami wymaga ich zaangażowania, codziennego doświadczenia i nie jest to czynność automatyczna. Tłumacząc CV, trzeba zachować różnice kulturowe, jak również te występujące w systemach kształcenia czy nazwach zawodów. Kieruję ich wtedy na strony internetowe, gdzie mogą znaleźć stosowne ekwiwalenty (np. do ISCED):

http://www.uis.unesco.org/template/pdf/isced/ISCED_A.pdf , międzynarodowy dokument UNESCO;

http://www.uis.unesco.org/education/information/nfsunesco/doc/insced_1997.htm, ostatnio uaktualniony w 2005 roku

http://www.miur.it/guida/italian_higher_education.pdf; strony dotyczące systemu kształcenia we Włoszech;

http://europass.cedefop.europa.eu/ , kwalifikacje zawodowe.