Czytelnia / Kształcenie i zawód tłumacza

2. Tik nerwowy

Tłumaczę znaczenie, nie tiki nerwowe. Jeden z moich klientów co drugi paragraf zaczyna słowami por oportuno, informamos também que... Rezygnuję z rozpoczynania co drugiego paragrafu słowami because it is opportune we also inform that [ponieważ jest to stosowne, informujemy, że]. Zapytałem klienta, dlaczego pisze w ten sposób. Odpowiedział vício, an addiction [przyzwyczajenie]. Zasugerowałem wtedy, że powinien przejrzeć swoje prace po napisaniu i pozbyć się tych nieprzydatnych ozdobników. Pomysł bardzo mu się spodobał, jednak nigdy nie pokusił się o zastosowanie go. Wykonuję więc to, tłumacząc. A tak przy okazji – moja stawka wyliczana jest na podstawie liczby znaków w tekście wyjściowym.

3. Wzniosły synonim, obłudny przymiotnik,odniesienie lokalne i topografia nowych miejsc

Wielu pisarzy brazylijskich uważa, że nazywanie rzeczy po imieniu godzi w ich ambicje. Tworzą więc wymyślne nazwy. Weźmy za przykład konstytucję. Posiadam książkę, która nazywa ją a lei maior, a lei magna, nossa lei fundamental a nawet lex legum. Zgodnie z powyższym Constitução, występujące pod jakąkolwiek inną nazwą,powinno oznaczać Constituition i nic ponadto. Odmawiam także tłumaczenia o pretório excelso jako cokolwiek innego niż the Brazilian Supreme Court [Brazylijski Sąd Najwyższy].

Zamiłowanie do wzniosłego języka zmusza także innych autorów do dodawania nadskakujących przymiotników prawie każdemu rzeczownikowi. Prawnik zwróci się do kolegi po fachu meu eruditio colega lub o ilustre jurista. My erudite colleague [szanowny kolego] lub the illustrious jurist [znamienity kolego adwokacie] w angielskojęzycznej korespondencji biznesowej brzmi zbyt obłudnie lub ironicznie (przykład Eugene Nida). Zazwyczaj rozwiązuję taki problem, tłumacząc my colleague, counsel for X [mój kolega, adwokat Pana/i X], lub w podobny sposób. Z Dickensowskiego zakończenia korespondencji sem mais para o momento, apresentamos os protestos de nossa elevada estima pozostaje yours sincerely [z wyrazami szacunku].

Jedna z moich ulubionych konstrukcji tego typu to o legislador pátrio, której nie ważę się tłumaczyć dosłownie, i zazwyczaj najlepiej tłumaczona jest jako the Brazilian Congress [Kongres Brazylijski]. Wydaje się, żeniektórzy pisarze wstydzą się przed światem słowa brasileiro i jeśli tylko mogą, zastępują je innym - pátrio.

Prowadzi nas to do trzeciego typu tej grupy:referencji lokalnej. O Tesouro Nacional można lepiej przetłumaczyć jako the Brazilian Treasury [Brazylijskie Ministerstwo Finansów], a moeda nacional jako Brazilian currency [waluta brazylijska]. A língua patria jako the Portuguese language [język portugalski]. O vernáculo to także the Portuguese language [język portugalski]- kolejny przykład wzniosłego synonimu.

Ostatnim typem w tej grupie jest lokalna referencja topograficzna wymagająca sprecyzowania (przykład według Petera Newmarka).Gdy w gazetach w São Paulo piszą o a baixada, mają na myśli a baixada santista, co tłumaczy się lepiej jako the coastal area around the city of Santos. O cerrado [wybrzeże otaczające miasto Santos O cerrado]może oznaczać the shrublands of Central Brazil [płaskowyż Wyżyny Brazylijskiej], gdzie położona jest stolica Brasilia, lub też obraźliwe odniesienie do the Federal Government [Rządu Federalnego],- ironia, którą być może trzeba będzie zrekompensować w innym miejscu.

4. Zdanie wielokrotnie złożone

Język portugalski radzi sobie z długimi zdaniami lepiej niż angielski. Zaoszczędzę tu podawania licznych rzekomych powodów.Tak, wiem, że William Faulkner tworzył zdania dłuższe niż przeciętna drabina strażacka, a niektórzy prawnicy amerykańscy odczuwają strach przed kropką na końcu zdania (brytyjscy prawnicy pewnie też).Nie jestem ani Faulknerem, ani prawnikiem, dlatego wolę nie obciążać czytelnika kilometrowymi brazylijskimi zdaniami (Brazylijczycy nie piszą milowych zdań; na system metryczny przeszliśmy wieki temu).Zaczynam więc szukać dobrego miejsca łączącego zdanie, gdy ma ono więcej niż 25 słów.

W naturalnych miejscach połączeń występują oczywiście spójniki i zaimki względne.Moim ulubionym jest sendo que. Godne uwagi jest, w jaki sposób można utworzyć nadzwyczaj długie zdanie, przyczepiając na końcu dla chwili wytchnienia sendo que, by później wstawić kolejne sto słów bez żadnej przerwy.Powiedziano mi, że sendo que to being that [ponieważ], lecz poczciwy Pan Nida mówi, że tak nie jest.Tłumaczę więc sendo que jako kropkę na końcu zdania.