Czytelnia / Kształcenie i zawód tłumacza

Rozwój kompetencji tłumacza – nauczanie i analiza
 
Li Haiyan
 
tłum. Karolina Cecuła
 
 

Streszczenie: Autor wprowadza ocenę portfolio do nauczania przekładu i proponuje rozwój kompetencji tłumacza przez połączenie nauczania z analizą tłumaczenia. Wykorzystując wiedzę praktyczną i przeprowadzone badania ankietowe, podaje kilka rozwiązań, jak wdrożyć ocenę portfolio do nauczania przekładu.

Słowa klucze: Nauczanie Przekładu (NP) Analiza Tłumaczenia (AT), Washback, Kompetencja Tłumacza, Ocena Portfolio (OP)

I Tło

1.1 Jakość nauczania przekładu w szkołach wyższych - sytuacja bieżąca

Mimo, że każdego roku duża liczba osób pomyślnie zdaje egzaminy z obowiązkowych przedmiotów kierunkowych, nadal istnieje problem jakości nauczania przekładu (dalej NP) w szkołach wyższych: Bierna nauka podczas zajęć w klasie uniemożliwia uczniom rozwój kompetencji niezbędnych do prawidłowego wykonywania zawodu. Jest ona wynikiem tradycyjnego sposobu NP,które postrzegane jest wyłącznie jako praca wykładowcy z niewielkim udziałem uczniów. Według Davisa (1993) „Przez setki lat nauczanie w szkołach wyższych polegało na odczytywaniu przez nauczyciela informacji, podczas gdy studenci robili notatki.”(p.xix)1. Zdaniem O'Donnell i Dansereau (1994) „W czasie wykładu uczeń rzadko zapamiętuje wiadomości. Gdy uczniowie robią notatki, często są one niekompletne i zawierają błędy. Zakodowanie informacji może okazać się niedostateczne, a korzystanie z niepełnych notatek przy powtórkach często oznacza problemy”2. Podobnie uważają Vemer i Dickinson (1967), według których zdolności studentów do zapamiętania treści wykładów są ograniczone3.

1.2 Jakość analizy tłumaczeniowej w szkołach wyższych - sytuacja bieżąca

Według dwóch najbardziej znanych ośrodków naboru i kształcenia, ocenianie tłumaczenia można podzielić na dwie główne kategorie: akredytacja i kształcenie. Ponieważ celem niniejszej pracy jest kształcenie przyszłych tłumaczy, chcielibyśmy skupić uwagę na analizie tłumaczenia (dalej AT). Bierna nauka uczniów nie wynika wyłącznie z braku owocnego nauczania podczas zajęć, ale wiąże się także z AT. Wśród różnego rodzaju sporządzonych przez nauczyciela AT wykorzystywanych w szkołach wyższych, najbliższe NP są sprawdziany i dlatego poświęcimy temu zagadnieniu nieco uwagi.

Zazwyczaj AT sporządzona przez nauczyciela odbywa się pod koniec zajęć i przybiera formę oceny podsumowującej. Nie jest przydatna w poprawie kompetencji tłumaczeniowych, ponieważ nie zawiera wskazówek, co należy zrobić, by rozwinąć swoje umiejętności. Uczniowie mogą uznać AT za mało korzystną w polepszeniu jakości kształcenia. Podsumowująca AT jest często postrzegana jako dobry sposób oceny kompetencji tłumaczeniowych ucznia; jednak niesprawiedliwe byłoby negowanie wysiłków ucznia z powodu braku zaliczenia jednego testu, szczególnie kiedy jego wiarygodność budzi wątpliwości. AT jest uważana za niesolidną, gdy różni uczniowie podlegają zróżnicowanej skali ocen.