Czytelnia / Kształcenie i zawód tłumacza

3.3 Zastosowanie oceny portfolio

3.3.1 Jak zorganizować zajęcia z tłumaczeń?

Aby zmienić bierny sposób uczenia się przyszłych tłumaczy, wykładowcy powinni dołożyć wszelkich starań, by uczniowie umiejętnie formułowali swoje myśli według psychologicznych schematów, tak jak robią to zawodowi tłumacze. Myślenie można stymulować przez dyskusje i argumenty, które wymagają wspólnego uczenia się.

Ponadto kształtowanie kompetencji przyszłych tłumaczy można osiągnąć tylko w praktyce. Praktyki tłumaczeniowe coraz częściej wymagają profesjonalnego podejścia, dlatego wykorzystywanie materiałów autentycznych staje się koniecznością.

Dodatkowo, celem nauczania powinno być kształcenie uczniów. Zadanie jako podstawowa jednostka AT powinno spełniać wymogi zawarte w programie zajęć tłumaczeniowych, być dostosowane do kompetencji uczniów i przydatne w przyszłym zawodzie. Powyższe czynniki tworzą razem trzy składniki zajęciowej AT – uczenie się oparte na współpracy, na praktyce i na zadaniu, uważane za podstawę oceny portfolio.

3.3.2 Kim są oceniający?

Tradycyjnie, wykładowca ocenia każdy test i klasyfikuje uczniów. Uczniowie pozostają bierni, nie mają możliwości wyboru testu. Celem AT jest kształtowanie w uczniu kompetencji rozwoju, natomiast OP ma zachęcać do uczestnictwa w zajęciach. Realizując zasady współudziału w uczeniu się, uczniowie pracują razem nie tylko po to, by uzupełnić zadania, ale też, by wydać komentarz na temat osiągnięć. W ten sposób podnosi się poziom świadomości ucznia o opiniowaniu tłumaczenia, które jest niezbędne dla profesjonalisty. Im więcej uczniowie mają możliwości, by wydawać opinie o pracy swojej i kolegów, tym bardziej docenią dobre tłumaczenie. Takie umiejętne opiniowanie może przyczynić się do lepszego przekładu. Dlatego ocena portfolio powinna zawierać ocenę wydaną albo przez wykładowcę, albo przez uczniów.

Gdy uczniowie mogą uczestniczyć w ocenie swoich prac, mają dwie opcje do wyboru: samoocenę lub ocenę kolegów. Samoocena jest skuteczna w przypadku, gdy uczeń wie, że osiągnięcie celów nauczania jest trudne i o ile rozumie, że wyznaczony cel ma pomóc w doborze odpowiednich środków. Prośba o dokonanie oceny własnej pracy kierowana do ucznia jest jednym ze sposobów, by zaczął obiektywnie patrzeć na efekty swojego działania. Ocena kolegów jest skuteczna, gdy uczniowie umieją skorygować i skomentować prace rówieśników. Nie muszą wystawiać ocen, ale mogą wskazać na miejsca w tłumaczeniu, które są dla nich niezrozumiałe lub które sami przetłumaczyliby w inny sposób. Każda różnica zdań powinna być podstawą rozmów na ten temat i prowadzić do ostatecznej wspólnej wersji. Oprócz tego, wymiana poglądów wśród rówieśników jest najlepszym sposobem na rozwinięcie sposobów myślenia uczniów i alternatywnych rozwiązań. Ponadto, gdy uczniowie współpracują i oceniają nawzajem swoje prace, poszerzają umiejętności społeczne i uczą się, jak się porozumiewać.

W rzeczywistości wykładowca nie jest w stanie wykazać więcej błędów i braków w tłumaczeniu niż uczeń. Na podstawie Rysunku 3 widać, że większość błędów w tłumaczeniach uwarunkowana jest brakiem odpowiedniego zasobu słownictwa. Wykładowca podaje również niewłaściwy styl i inne błędy. Jest to w pełni zrozumiałe, ponieważ kontrola postępów prawie 100 uczniów jednocześnie jest trudna. Dlatego uczniowie najlepiej korygują własne pomyłki.