Czytelnia / Kształcenie i zawód tłumacza

Jeżeli język jest najważniejszym medium komunikacji międzyludzkiej, tłumaczenie może być postrzegane jako proces porozumiewania się w kontekście dwóch odmiennych kultur. Tłumacz to „dwujęzyczny mediator między jednojęzycznymi uczestnikami procesu komunikacji dwóch różnych społeczności językowych”. (House, 1977,1)(Bell, 2001:15)12. Tłumacz rozszyfrowuje wiadomości przesyłane w języku źródłowym, by ponownie zakodować je w języku docelowym, wykorzystując komunikacyjne zdolności językowe (patrz Rysunek 2), na które składają się zarówno wiedza czy kompetencje, jak i umiejętność wykorzystania tych kompetencji przez odpowiednie użycie języka komunikacji w danym kontekście 13.

Dlatego celem kształcenia przyszłych tłumaczy jest zachęcanie ich do przyjmowania odpowiednich strategii przez wykorzystanie wiedzy o świecie i językach (język źródłowy i język docelowy) w kontekście pewnych kultur, będących pod wpływem mechanizmów psychofizjologicznych. Kompetencje strategiczne można nabyć w praktyce i podczas uczestnictwa w tłumaczeniach. Dlatego zarówno NP, jak i AT mają wspólny cel w doskonaleniu tłumacza: kształtować umiejętność konsekwentnego uczenia się tłumaczeń.

III. Ocena portfolio w nauczaniu tłumaczenia

3.1 Na czym polega ocena portfolio

Metody oceny umiejętności czytania i pisania zostały zawarte w szerokiej gamie publikacji, w wyniku czego mamy dostępnych wiele różnego rodzaju portfolio. (Flood & Lapp, 1989; Lamme & Hysmith, 1991; Matthews, 1990; Tierney, Carter, & Desai, 1991; Valencia, 1990; Wolf, 1989). Ogólnie mówiąc, portfolio z umiejętności czytania i pisania jest zbiorem różnych systematycznych obserwacji nauczycieli i prac uczniów, skolekcjonowanych w danym czasie, które odzwierciedlają stan rozwoju i postępu ucznia w danej dziedzinie14. Wykorzystując pewne wyznaczniki portfolio, możemy łatwo zastosować kryteria oceny portfolio z umiejętności czytania i pisania (zwane dalej OP) w AT.

Portfolio tłumaczenia można zdefiniować jako zbiór systematycznie wykonywanych przez ucznia tłumaczeń lub raportów z zadań, w celu zaprezentowania okresowych osiągnięć ucznia na zajęciach z tłumaczeń. Może ono zawierać aktualne prace, wyjaśnienia, dlaczego dane tłumaczenie zostało włączone do portfolio, a także przyjęte kryteria oceny. Zbiory prac nie są przypadkowe, lecz kolekcjonowane systematyczne i dotyczą głównych celów instruktażowych.

3.2 Powody konieczności oceny portfolio w NP

OP stanowi sens połączenia oceny z celami instruktażowymi, z jego charakterystycznymi założeniami o wysokich wynikach z wykonywanych zadań, a także o udziale uczniów. OP jest również pomocne dla wykładowców w NP. Jako niezbędna pomoc, OP może ułatwić nauczycielowi realizację planów i osiągnięcie celów nauczania. Może również dostarczać autentycznych, pochodzących z pierwszej ręki informacji o kompetencjach tłumaczeniowych ucznia, ocenie AT i spełnianiu wymogów sylabusu tłumaczeniowego. Ponadto, OP jako istotne źródło informacji o uczniu i jego tłumaczeniach, w przypadku, gdy w nowym roku akademickim następuje zmiana nauczyciela, pomaga wykładowcy i daje uczniowi poczucie kontynuacji nauki. Dlatego nauczyciele podkreślając ten dynamiczny sposób sprawdzania, jakim jest OP, mogą przyczyniać się do promowania bardziej efektywnego środowiska w dziedzinie nauczania oraz powodować, że sprawdziany będą odbierane pozytywnie.

Ponadto portfolio mogą służyć uczniom za źródło zrozumienia swej pracy ( Frazier & Paulson, 1992),15 gdyż będą mieli możliwość oceny własnych osiągnięć i stworzenia protokołu postępów. Umieszczając materiały w portfolio, możemy wykazać nie tylko końcowy poziom osiągnięć, ale także drogę pracy ucznia (Kubiszyn & Borich2003)16. Z tego powodu portolio może stanowić źródło informacji o wytrwałości ucznia, jego wysiłku, chęci do zmian, umiejętności nadzorowania samokształcenia i autorefleksji. W dodatku, portfolio może stanowić dla uczniów sens wykonywania pracy i zachęcać do poświecenia większej ilości czasu i wysiłku w uczeniu się tłumaczenia.