Czytelnia / Kształcenie i zawód tłumacza

Tłumacze ustni i pisemni specjalizujący się w odpowiednich dziedzinach zazwyczaj zajmowali się kwestiami związanymi z antyterroryzmem, imigracją i azylem, oraz walką z przestępczością zorganizowaną. W związku z tym można przewidzieć zwiększenie zapotrzebowania na ich usługi. Niemniej jednak, punkt dziewiąty planu działania może mieć znaczący wpływ na szersze grono profesjonalnych tłumaczy.
 
Dziewiąty priorytet

W celu zagwarantowania efektywnej europejskiej przestrzeni sprawiedliwości każde państwo członkowskie powinno spełniać minimalne standardy proceduralne. Ponadto procedury cywilne i karne muszą zostać zharmonizowane w obrębie Unii w taki sposób, aby orzeczenia sądowe wydane w jednym z państw członkowskich obowiązywały we wszystkich innych. Wzajemne uznawanie orzeczeń sądowych wewnątrz UE umożliwiłoby ich swobodny przepływ, podobny do swobodnego przepływu towarów i osób wewnątrz Wspólnoty.

Osiągnięcie tego jest jednak trudne. Zbliżenie systemów karnych poszczególnych państw członkowskich stanowi kamień węgielny w dziedzinie prawa karnego. Na przykład definicje przestępstwa i występku powinny być do siebie zbliżone w każdym państwie członkowskim. Odpowiedni stopień harmonizacji prawa karnego jest niezbędny, aby ułatwić współpracę. Niektóre państwa członkowskie nie chcą jednak utracić swojej narodowej suwerenności.

Zasada wzajemnego uznawania jest realizowana głównie na poziomie podstawowym, gdzie przepisy i zarządzenia wydane na podstawie krajowego prawa karnego oddają znaczenie kwestii wspólnych dla wszystkich krajów członkowskich.

Jako sztandarowy przykład posłużyć może ustanowienie europejskiego nakazu aresztowania, który kładzie kres złożonym procedurom ekstradycji. Zasada wzajemnego uznawania objęła również decyzje o zablokowaniu majątku, sankcjach finansowych i nakazach konfiskaty. Kolejnym przykładem może być dyrektywa dotycząca dostępu do pomocy prawnej w sprawach transgranicznych [2]. Dyrektywa ta gwarantuje niski, ale odpowiedni poziom pomocy prawnej (od momentu przedstawienia zarzutu dokonania przestępstwa) dla niezamożnych obywateli Unii, którzy są zmuszeni do uczestniczenia w procesie sądowym w innym państwie członkowskim.

Największy krok w kierunku osiągnięcia minimalnych standardów proceduralnych w dziedzinie prawa karnego miał miejsce jeszcze przed powstaniem programu haskiego i najbardziej wpłynął na pracę tłumaczy. Opierając się na Zielonej Księdze sporządzonej w lutym 2003 roku, w kwietniu 2004 Komisja sporządziła propozycję dotyczącą „Sądowej współpracy w sprawach karnych: prawa proceduralne w postępowaniu karnym w Unii Europejskiej” [3]. Propozycja ta oprócz obowiązków proceduralnych zawiera również pięć praw, które zdają się niezwykle istotne dla obcokrajowców:

  • prawo do doradztwa prawnego zarówno podczas procesu sądowego, jak i przed nim;
  • prawo do bezpłatnego tłumaczenia ustnego i pisemnego;
  • zapewnienie szczególnej uwagi osobom nie będącym w stanie zrozumieć lub śledzić treści postępowania;
  • prawo do porozumiewania się m.in. z urzędami konsularnymi, jeśli podejrzany jest cudzoziemcem;
  • poinformowanie podejrzanego o jego prawach (dostarczając na piśmie w jego języku ojczystym „Pouczenia o prawach podejrzanego”).

--

[2] „Dyrektywa Rady 2003/8/WE z dnia 27 stycznia 2003 r. w celu usprawnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sporach transgranicznych poprzez ustanowienie minimalnych wspólnych zasad odnoszących się do pomocy prawnej w sporach o tym charakterze” L026 (2003) str. 0041-0047.

[3] COM(2004) 328 końcowy „Propozycja decyzji ramowej Rady w sprawie niektórych praw proceduralnych w postępowaniu karnym w Unii Europejskiej”, kwiecień 2004.