Czytelnia / Kształcenie i zawód tłumacza

Problemy w tłumaczeniu japońskich patentów na język angielski

Steve Vlasta Vitek

tłum. Izabela Ignatowicz

Źródło:

 

Myśl nie przechodzi z jednego języka do drugiego bez zmiany.
Miguel de Unamuno y Jugo (1864 - 1936), The Tragic Sense of Life, 1913.

Co roku tysiące zgłoszeń patentowych, wzorów użytkowych i przyznanych patentów podlega tłumaczeniu z języka japońskiego na angielski w Stanach Zjednoczonych, Japonii, Wielkiej Brytanii i innych krajach. Jakość tych przekładów jest bardzo zróżnicowana, niektóre są świetne, inne niezbyt dobre. Nietrudno znaleźć przykład kiepskiego tłumaczenia z j. japońskiego. Japoński Urząd Patentowy oferuje angielskie streszczenia wszystkich opublikowanych, nierozpatrzonych (Kokai) wniosków o przyznanie patentu (zapraszam do mojego zbioru linków do najważniejszych usług JUP: http://www.ptranslation.com/find-japanese-patents.htm).

Streszczenia te są bardzo przydatne, gdyż przekazują ważne informacje osobom nieznającym japońskiego. Co prawda w większości przypadków będą raczej zrozumiałe, jednak nie ulega wątpliwości, że zostały napisane przez Japończyków – specjalistów w dziedzinach technicznych, nie będących profesjonalnymi tłumaczami na angielski, gdyż jego znajomość pozostawia wiele do życzenia. Język tych tłumaczeń bywa przekomiczny.

Z drugiej strony, angielskie streszczenia niemieckich lub francuskich patentów, dostępne na przykład na stronie Światowej Organizacji Własności Intelektualnej: http://www.wipo.int/ipdl/en/ lub Europejskiego Urzędu Patentowego: http://ep.espacenet.com/search97cgi/s97_cgi.exe?Action=FormGen&Template=ep/EN/home.hts są niemal zawsze napisane zrozumiałym, poprawnym gramatycznie i terminologicznie językiem. Te streszczenia zostały napisane przez profesjonalnych tłumaczy technicznych, których językiem ojczystym jest prawdopodobnie angielski lub którzy opanowali ten język w stopniu zbliżonym do poziomu wykształconego Brytyjczyka.

Błędy, wynikające prawdopodobnie z niedostatecznej znajomości języka źródłowego, zdarzają się tam sporadycznie i niezmiennie mnie dziwią. Z drugiej strony, angielskie streszczenia japońskich patentów umieszczone na stronie Japońskiego Urzędu Patentowego nie zawierają błędów tłumaczeniowych wynikających z niezrozumienia tekstu źródłowego (ponieważ piszą je Japończycy), a użyte w nich terminy techniczne są zazwyczaj poprawne, jednak używany w nich język jest tak kiepski, że muszę przynajmniej dwukrotnie zapoznać się z japońskim oryginałem, żeby odkryć znaczenie tekstu po angielsku.

Japoński system znaków – pierwsza linia japońskiej obrony przed zagranicznymi tłumaczami i użytkownikami języka

Jest wiele powodów, dla których o wiele trudniej znaleźć wykwalifikowanego tłumacza biegłego w przekładzie patentów z takich języków, jak japoński czy chiński, niż z niemieckiego czy francuskiego. Trudniej jest nauczyć się japońskiego niż niemieckiego czy francuskiego.