Czytelnia / Kształcenie i zawód tłumacza

Prawo angielskie i amerykańskie nie rozróżnia znaczenia słów handlowy i cywilny, dlatego też trudno było wytłumaczyć amerykańskiemu prawnikowi, że nie może rozpocząć postępowania upadłościowego spółki zajmującej się doradztwem finansowym, ponieważ jest ona sociedade civil, a nie sociedade comercial.

Oczywiście, było to zadanie brazylijskiego prawnika, a nie tłumacza, co jest bardzo korzystne. Z drugiej strony, to my mieliśmy czasem przekonać brazylijskich prawników, że muszą wprowadzić pewne zmiany do prawniczych dokumentów, w przeciwnym wypadku odbiorca amerykański nie byłby w stanie tego zrozumieć.

Jeszcze więcej komplikacji

Nowy CC zawiera podstawy prawa działalności gospodarczej, lecz nie zajmuje sięcomerciantes. Nie ma już rozróżnienia pomiędzy comerciante a não comerciante. Nie da się tego nie zauważyć, przynajmniej dla tłumaczy.

Niestety, została wprowadzona nowa kategoria, empresário, zdefiniowane rzekomo w Artykule 966, w jego jedynym paragrafie. Definicja użyta w głównej części artykułu wydaje się wystarczająco zrozumiała. Mówi mniej więcej, że jeżeli prowadzi się działalność gospodarczą nastawioną na zysk i zajmującą się produkcją bądź też dystrybucją, wówczas mamy do czynienia z empresário, co wydaje się jasne.

Jedyny paragraf głosi również, że ci, którzy zajmują się działalnością umysłową, naukową, literacką bądź też artystyczną nie są empresários, nawet jeśli w swojej działalności polegają na pomocy innych, chyba że wykonywany przez nich zawód jest częścią empresa. Właśnie to chyba że jest tu tak ważne i oznacza, że jesteś empresário, chyba że nie jesteś, lub nie jesteś, chyba że jesteś. Jeśli mi nie wierzycie, wystarczy to przeczytać:

"Art. 966. Considera-se empresário quem exerce profissionalmente atividade econômica organizada para a produção ou a circulação de bens ou de serviços.

"Parágrafo único. Não se considera empresário quem exerce profissão intelectual, de natureza científica, literária ou artística, ainda com o concurso de auxiliares ou colaboradores, salvo se o exercício da profissão constituir elemento de empresa."

Prawnik twierdzi, że jest to bardzo proste. Działalność wydawniczą określa się jako empresa. Doradztwo podatkowe nie. Lecz radca podatkowy, który wydaje magazyn jest empresário, nawet jeśli magazyn zajmuje się podatkami. Oczywiście, gdy wydawany jest jako integralna część działalności firmy doradczej, nie będzie wówczas określany jako atividade empresária, chociaż można temu zaprzeczyć, twierdząc, że wpływy z czasopisma i z usług doradztwa podatkowego mogłyby być liczone osobno. Pomyślałem, że to zależy głównie od tego, co jest wygodne dla klientów w danej chwili, lecz zadawanie takiego pytania byłoby nie na miejscu.

Jednakże, nowy sociedade simples odpowiada staremu sociedade civil, a sociedade empresarial ma w sobie dużo z sociedade commercial.

Jak powiedzieć empresário po angielsku?

Jak dotąd nie znalazłem odpowiedniego tłumaczenia atividade empresarial, co mnie cieszy. Niektórzy prawnicy używają wyrażenia działalność przedsiębiorcza, lecz są to ci sami fachowcy, którzy używają słówka quotaholder i upierają się przy tym, że jest to odpowiednie, jasne, idiomatyczne i autentyczne wyrażenie w języku angielskim. Być może określenie działalność gospodarcza byłoby lepszym pomysłem, ponieważ słowa handel używa się w różnych celach.

Działalność może być dobrym rozwiązaniem, ponieważ jego znaczenie jest tak rozmyte i mylące, jak znaczenie słowa atividade empresarial w CC, ale niestety, wówczas wyrażenie prawo działalności gospodarczej do określenia portugalskiego direito societário nie byłoby odpowiednie. Moglibyśmy powiedzieć statut przedsiębiorstwa, lecz to oznaczałoby dla wielu obcokrajowców prawo stosowane wyłącznie do sociedades anônimas.