Czytelnia / Kształcenie i zawód tłumacza

Wyobraźmy sobie przetłumaczenie tego dialogu na szwedzki (tak dla zmiany języka). Myślę, że odpowiednie byłoby:

A: Tro du at han ska gifta sig?
B: Absolut inte!

Szwedzką frazę absolut inte można dosłownie oddać absolutely not. Żaden transfer z angielskiego na jakiejkolwiek innej płaszczyźnie niż pragmatycznej nie byłby właściwym tłumaczeniem.

A co z dyskursem?

Są takie przypadki, gdy właściwa płaszczyzna transferu to dyskurs. Powyżej powiedziałem, że analiza dyskursu dotyczy relacji pomiędzy zdaniami lub segmentami większymi niż zdania, ale jakkolwiek dziwnie to brzmi, zdanie może być dłuższe niż zdanie - gdy spojrzymy z konkretnego punktu widzenia.

Wiem, to trochę niejasne, ale spójrzmy na kilka przykładów, tym razem z języka chińskiego.

haizi mai le shu
child buy PERF book                        (dziecko kupować ASPEKT DOKONANY książka)
the child bought a book                   (dziecko kupiło książkę)

(le/ to partykuła wskazująca na aspekt dokonany).

Zwróćmy uwagę, że język chiński nie ma żadnych odpowiedników rodzajnika nieokreślonego i określonego. Przejdźmy dalej. Przyjrzyjmy się:

haizi mai le yi-ben shu
child buy PERF one-item book        (dziecko kupować ASPEKT DOKONANY jedna sztuka książka)
the child bought a book                   (dziecko kupiło książkę)


yi-ben to liczebnik one (jedna) i klasyfikator, który wyjaśniłem jako item (sztuka). Jego użycie przypomina tu użycie nieokreślonego rodzajnika w języku angielskim. Teraz robi się ciekawie. Spójrzmy na poniższe przykłady.

shu, haizi mai le
book child buy PERF                        (książka dziecko kupować ASPEKT DOKONANY)
The child bought the book                              (dziecko kupiło książkę)


W języku chińskim na płaszczyźnie dyskursu informacja o tym, czy coś jest określone, jest zakodowana częściowo w pozycji frazy w zdaniu.

Teraz przy tłumaczeniu z chińskiego na angielski informacja ta musi być oddana w takiej właśnie strukturze, która zostaje przetransferowana z języka źródłowego na docelowy.

Przy tworzeniu tłumaczenia musimy rozpoznać, jak informacja została zakodowana na różnych płaszczyznach językowych w dwóch językach.

Ale nie tylko natura języka źródłowego lub docelowego może podyktować właściwą płaszczyznę transferu, może to również być gatunek lub rodzaj tekstu.

Powyżej stwierdziłem, że istnieją przypadki, gdy tłumacz tekstu literackiego może chcieć dokonać transferu na płaszczyźnie fonologicznej. Ale z drugiej strony czasami transferu dokonuje się wyłącznie na płaszczyźnie dyskursu.