Czytelnia / Kształcenie i zawód tłumacza

Tłumaczenie struktur holenderskich na angielski niewiele by pomogło. Należy stworzyć reprezentację znaczenia zdania źródłowego, aby przetransferować je na język docelowy. Na pierwszy rzut oka nie jest oczywiste jak to zrobić, ale jest to doskonale możliwe.

W rzeczywistości prawdopodobnie okazałoby się, że większość lingwistów nadałoby temu taką reprezentację

 (Pred(Argument_1, Argument_2))

gdzie Pred (orzeczenie) reprezentuje swim/zwem, a Argument (argument) 1 i 2 to podmiot Ik/I i stosunkowo abstrakcyjny odpowiednik graag/like to. Przykład ten dowodzi, że transfer struktur syntaktycznych nie zawsze jest właściwym rozwiązaniem.

Oczywiście w innym przypadku może nim być. Mogą zdarzyć się nawet takie przypadki, gdy fonologia jest właściwą płaszczyzną transferu. Jedyny przykład, jak przychodzi mi do głowy, to poezja i teksty do śpiewania.

Szczególny problem dotyczy haiku. Typowa forma haiku to trzywersowy tekst o liczbie sylab 5 - 7 - 5. Oto typowe haiku mistrza zen Basho:

Furu ike ya
kawazu tobikomu
mizu no oto

Częścią haiku jest jego metryczna struktura, więc można by stwierdzić, że powinna ona zostać zachowana w tłumaczeniu. Jest to bardzo trudne zadanie. Niektórzy tłumacze próbowali ją zachować - przykłady utrzymania jej oraz przykłady ze zmienioną strukturą można zobaczyć na tej stronie .

Oto jeden z nich, który zachowuje liczbę sylab w języku angielskim:

The old pond is still                           (stary staw jest spokojny)
a frog leaps right into it                   (żaba wskakuje prosto do niego)
splashing the water                           (rozchlapując wodę)

(tłumaczenie Earl Miner & Hiroko Odagiri, cytowane z The Bureau of Public Secrets).
W tym przypadku, aby zachować strukturę fonologiczną, tłumacze poszli na kompromis, jeśli chodzi o zachowanie składni.

Ktoś mógłby również zakwestionować znaczenie. W japońskim oryginale nie ma odpowiednika słowa right (prosto) występującego w drugiej linijce tłumaczenia. Więc mamy tu do czynienia z przypadkiem, gdy właściwą płaszczyzną transferu pomiędzy językiem źródłowym a docelowym jest płaszczyzna fonologiczna i semantyczna.

Znam również przypadki, gdy właściwa płaszczyzna transferu nie stanowi ani fonologii, ani składni, ani nawet semantyki lub pragmatyki. Jest taki idiom angielski not in this lifetime (nie w tym życiu). Można go użyć w następującej sytuacji:

A: Do you think he'll get married? (czy myślisz, że się ożeni?)
B: Not in this lifetime!                       (nie w tym życiu!)