Czytelnia / Kształcenie i zawód tłumacza

Kształcenie tłumaczy – propozycje dotyczące nauczania tłumaczenia a vista
 
 Elif Ersozlu
 
tłum. Oliwia Basiak
 
 
  
 
Słowa kluczowe: tłumaczenie a vista, kształcenie tłumaczy, metody nauczania, tłumaczenie symultaniczne, tłumaczenie konsekutywne.

Streszczenie: Tłumaczenie a vista było dotychczas częściowo zaliczane do tłumaczenia symultanicznego i konsekutywnego. Jednak w związku z rozwojem dziedzin biznesu, finansów, handlu międzynarodowego, nauki i technologii, a także zmieniających się potrzeb rynku, tłumaczenie a vista zaczęto traktować jako niezależną technikę. Celem tego artykułu jest pokazanie sposobów nauczania tłumaczenia a vista w oparciu o pojęcia i strategie kształcenia specjalistycznego.

Wstęp

Najnowszy rozwój takich dziedzin, jak stosunki międzynarodowe, biznes, handel, nauki społeczne i technologia, jak również konieczność dostępu informacji w możliwie najkrótszym czasie wymusiła powstanie aktywnego i skutecznego medium komunikacyjnego. Tłumaczenie, w szczególności przekład jest jednym z tych mediów komunikacyjnych.

Pojęcie „tłumaczenie” zazwyczaj kojarzone jest z tłumaczeniem symultanicznym, konsekutywnym bądź towarzyszącym. Tłumaczenie a vista było uważane głównie za metodę pomocniczą w tłumaczeniu symultanicznym i konsekutywnym. Jean Herbert (1952) scharakteryzował je jako rodzaj tłumaczenia symultanicznego. Dla wielu uczonych tłumaczenie a vista to tylko rozgrzewka przygotowująca do tłumaczenia konsekutywnego i symultanicznego, ćwiczenie, dzięki któremu kształcący się tłumacze uczą się reagować szybko oraz rozwijają swoje umiejętności wysławiania się (Spilka 1966; Curves i in. 1986; Weber 1990; Falbo 1995; Viaggio 1995). Jednak tłumaczenie a vista oraz tłumaczenie konsekutywne i symultaniczne wykonuje się w różnych warunkach. Nawet jeśli istnieją podobieństwa w procesie myślowym, ogólny przebieg jest inny. W tłumaczeniu a vista tłumacz czyta tekst pisany, podczas gdy zarówno w tłumaczeniu konsekutywnym, jak i symultanicznym słucha on mówcy. W związku z różnicami zachodzącymi w procesie, metody i strategie wykorzystywane w tłumaczeniu a vista przez kształcących się tłumaczy będą odmienne.

Niniejszy artykuł przedstawi kilka propozycji dotyczących nauczania tłumaczenia a vista, które nie będzie jednak traktowane jako metoda pomocnicza w tłumaczeniu symultanicznym i konsekutywnym, ale jako oddzielny rodzaj, wykorzystywany przez szkolących się tłumaczy w różnych dziedzinach.

Ćwiczenia wstępne

Nauczanie tłumaczenia a vista rozpoczyna się zazwyczaj w drugim semestrze na drugim roku lub w pierwszym semestrze na pierwszym roku studiów w instytutach tłumaczeń w Turcji, pierwsze zaś dwa lata studiów poświęca się na naukę ogólnych sprawności językowych, takich jak czytanie, pisanie, analiza tekstów oraz słownictwo. Początkowe ćwiczenia wykorzystywane podczas zajęć z tłumaczenia a vista będą bezpośrednio związane z tymi podstawowymi sprawnościami.