Czytelnia / Kształcenie i zawód tłumacza

Niestety ceny, które płaciliśmy, zawsze zdawały się rosnąć znacznie szybciej niż ceny, które mogliśmy naliczać. Wszyscy twierdzili, że ich dochody (pensja, zarobki, emerytura) były defasados (out of phase), dosłownie „nie w fazie”, to znaczy they lagged behind inflation – ich wzrost nie nadążał za inflacją.

Indeksacja bazowała często na oficjalnych indeksach, ale ponieważ bywało to czasami dość kłopotliwe, stworzyliśmy correção monetária pré-fixada (set in advance), indeksację w oparciu o stopę ustaloną z góry przez strony, bez ingerencji rządu.

Dla purystów w dziedzinie pisowni pozwolę sobie zauważyć, że prefixada znaczy prefixed, tj. „poprzedzony przedrostkiem”, zaś pré-fixada oznacza agreed in advance, „ustalony z góry”. Correção monetária embutida znaczy oczywiście indexation built into the price – indeksacja zawarta w cenie przy sprzedaży na kredyt. W takich wypadkach obowiązywał upust przy płatnościach gotówką.

Wymagało to naturalnie reajuste para contrabalançar os aumentos (an adjustment to offset the increases), adaptacji dla zrównoważenia podwyżek, co z kolei… cóż, rozumiecie, na czym polegał problem.

Raz do roku zarządzano podwyżkę płac. Było to oczywiście o aumento lub o reajuste, w zależności od tego, po której stronie ktoś się znajdował. Jednak w ciągu roku pracownicy zwykle żądali dodatkowej podwyżki. Ponieważ od czasu do czasu rząd próbował kontrolować inflację przez ograniczanie wzrostu płac (o arrocho the squeeze), taka podwyżka była całkowicie bezprawna.

Tak więc pracownicy i pracodawcy uzgadniali antecipaçãoadvance (zaliczkę) lub podwyżkę płac, która byłaby odliczona od oficjalnego podniesienia płacy po jego zatwierdzeniu. Później podwyżki płac powyżej stopy inflacji były dozwolone, jeśli wydajność (ang. productivity) rosła. Pracownicy zaczęli więc domagać się swoich produtividade, co nie znaczy wydajność, lecz wzrost płac spowodowany rzekomym zwiększeniem wydajności.

  Ceny podlegały często kontroli i zatwierdzone listy płac/cen publikowano. Zestawienia te noszą nazwę tabelas de preços price lists. Preço tabelado oznacza w tym kontekście cenę kontrolowaną (controlled price). Gdy zniesiono kontrole, o cenie mówiono, że jest liberado (decontrolled), dosłownie „zwolniona [z kontroli]”.

Niekiedy ceny były congelados (frozen) „zamrożone”, w którym to przypadku towary znikały z rynku (nazywano to desabastecimento: lack of supply, dosłownie „brak zapasów”), i można je było jedynie kupić po cenach wyższych niż oficjalne (com ágio). W celu uniknięcia kontroli i zamrożeń, niektóre produkty wprowadzano pod nieznacznie zmienionymi postaciami – praktyka nazywana maquiagem (make-up). Należy oddzielić to określenie od pokrewnego terminu używanego w Meksyku, w zupełnie innym znaczeniu.

  Podobnie nie należy mylić tradycyjnego znaczenia tabela z innym, obowiązującym przez krótki okres, a zapożyczonym z argentyńskiego tablita. Mowa o słowie tabelinha (tabelka), oznaczającym jeden ze środków zaradczych na krajową inflację i używanym do zmniejszania wartości spłat. Na przykład: ktoś kupił coś na kredyt, w ratach po 100$.