Czytelnia / Kształcenie i zawód tłumacza

Chociaż duży nacisk kładzie się na rozwijanie kompetencji językowych w języku źródłowym i docelowym, nie powinniśmy zaniedbywać sposobów, dzięki którym studenci mogą je osiągnąć. Praca grupowa i współpraca z rówieśnikami zawsze może dać lepsze wyniki w procesie tłumaczenia. Studenci, którzy ćwiczą tłumaczenie wraz z kolegami, będą w stanie łatwiej rozwiązywać problemy, szybciej osiągną pewność siebie oraz rozwiną techniki podejmowania decyzji (Razmjou, 2002). Mimo że istnieje możliwość popełniania błędów w pracy grupowej, jednak doświadczenie związane z ich popełnianiem, odnajdywaniem oraz poprawianiem sprawi, że studenci będą zarówno bardziej otwarci, jak i ostrożni.

Inną ważną kwestią jest fakt, że odnoszący sukcesy tłumacze specjalizują się w przekładach konkretnego rodzaju tekstów i pracują jedynie w tej dziedzinie np. tłumacz może zajmować się jedynie tekstami literackimi, książkami naukowymi czy tekstami dziennikarskimi. Nawet w dziedzinie tekstów literackich może zdecydować się na przekład jedynie poezji, opowiadań czy powieści. Co więcej, czasami wybiera konkretnego autora i przekłada jedynie jego prace. Powodem jest fakt, że im częściej tłumaczy się prace jednego autora, tym lepiej można poznać jego sposób myślenia oraz styl pisania. A im lepiej tłumacz zna styl pisarza, tym lepsze jest tłumaczenie.

Przyszli tłumacze powinni ćwiczyć swoje umiejętności w środowisku akademickim, w którym mogą pracować zarówno nad zadaniami praktycznymi pod nadzorem swoich nauczycieli, jak również nad zagadnieniami teoretycznymi, by wzbogacić swoją wiedzę. Na uniwersytecie przyszli tłumacze mają dostęp do ostatnio publikowanych artykułów, czasopism oraz książek dotyczących translatoryki. Dzięki temu poznają dobrych tłumaczy oraz ich prace, czytając ich przekłady oraz porównując je z oryginalnymi tekstami. W ten sposób studenci rozwijają zdolność obserwacji, rozumienia oraz podejmowania decyzji, które z kolei prowadzą do podwyższenia ich motywacji oraz poprawy umiejętności tłumaczenia.

Z tych powodów studia dla tłumaczy uznane zostały za ważną dyscyplinę naukową i stały się odrębnym kierunkiem na uniwersytetach, niezależnym od studiów filologicznych. Odzwierciedla to uznanie faktu, że nie każdy, kto zna język obcy, może być tłumaczem, jak głosi powszechne oraz błędne przekonanie. Tłumaczenie jest kluczem do międzynarodowego zrozumienia. W obliczu nadmiaru komunikacji i informacji, potrzebujemy kompetentnych tłumaczy, którzy mają wiedzę teoretyczną, jak również niezbędne umiejętności praktyczne, aby dobrze wykonywać swój zawód. Znaczenie wiedzy teoretycznej polega na tym, że pomaga ona tłumaczom zrozumieć, jak językowe wybory w tekście odzwierciedlają inne związki pomiędzy nadawcą a odbiorcą, jak na przykład relacje siły, oraz jak czasami teksty podtrzymują lub stwarzają społeczne nierówności (Fairclough, 1989).

Istotne jest, aby pamiętać, że słownik nie wystarczy, by być dobrym tłumaczem, oraz nikt nie staje się nim z dnia na dzień. Wymaga to znacznej inwestycji w język źródłowy i docelowy. Bezpieczne i wierne przejście między dwoma dyskursami to jedno z najbardziej wymagających zadań. Jedynie zaawansowana i systematyczna analiza edukacji związanej z tłumaczeniami może doprowadzić do kształcenia kompetentnych tłumaczy. Natomiast najbardziej mozolna część tej podróży rozpoczyna się, gdy przyszli tłumacze opuszczają uniwersytet.

Bibliografia
Azabdaftari, B. 1997. Psychological Analysis of Translation Process. Motarjem Journal, Mashhad, Iran. 21 & 22: 7-12 (Translation).
Fariclough,N. 1989. Language and Power. London, Longman.
Farahzad, F. 1998. A Gestalt Approach to Manipulation in Translation. Perspectives: Studies in Translatology, 6 (2): 153-233.
Hatim, B. & I. Mason. 1990. Discourse and the Translator. London: Longman.
Lotfipour, S.K. 1985. Lexical Cohesion and Translation Equivalence. Meta, XLII, 1, 185-92.
Razmjou, L. 2002. Developing Guidelines for a New Curriculum for the English Translation BA Program in Iranian Universities. Online Translation Journal, V. 6, No.2 http://accurapid.com/journal/20edu1.htm
Shahvali, M. 1997. Adaptation Knowledge, the Passage of Success and Creativity (Translation).