Czytelnia / Kształcenie i zawód tłumacza

Nauczanie tłumaczenia studentów, którzy w tym samym czasie uczą się języka obcego, wymaga rozpatrzenia dwu istotnych kwestii: po pierwsze, należy być świadomym, że nauka radzenia sobie z problemami przekładu to nie do końca to samo, co nauka języka sama w sobie, mimo że idą one w parze. Tłumacz napotyka na wiele trudności, takich jak znaczenie przenośne wyrazów, elementy kulturowe, teksty święte oraz inne funkcjonalne typy tekstów (Newmark, 1988a) wchodzące w skład kursu tłumaczeniowego. Po drugie, ważny jest wybór metody nauczania języka odpowiedniej dla strategii obranej w stosunku do nauczania tłumaczenia jako rzemiosła.

Zgodnie z hipotezą nauczania w lingwistyce stosowanej, opracowaną przez Pienemanna, nauka języka składa się z dwóch etapów: pierwszy z nich odnosi się do rozwojowej kolejności pewnych aspektów języka i zachodzi niezależnie od ucznia czy też metody nauczania; drugi etap, zmienna kolejność, ma związek ze zmianami w nabywaniu języka opartymi na relacji uczeń-sytuacja. Rozwojowa kolejność jest w zasadzie kontrolowana przez nasz wspólny mechanizm nabywania języka. Zmienna kolejność ma związek ze zmiennymi, takimi jak stopień znajomości kultury docelowej przez studentów. W nauczaniu tłumaczenia należy wziąć pod uwagę te dwa czynniki, ponieważ mają one ścisły związek zarówno z przekładem, jak i z językiem. Oczywiście można stwierdzić, że LAD (mechanizm przyswajania języka) odgrywa ogromną rolę w tłumaczeniu, jako że jest on skuteczny w samym procesie nauki języka. Kolejna grupa czynników, które stanowią podstawę zmiennej kolejności, jest ważna w nauczaniu przekładu, ponieważ są one nierozerwalnie związane z językiem i, tym samym, z tłumaczeniem. Najlepszym przykładem tych czynników jest dobra znajomość kultury języka docelowego.

Wynika z tego, że aby z powodzeniem nauczać tłumaczenia, wykładowcy powinni umieć połączyć te techniki nauczania języka, które uznają za najlepsze dla swoich studentów, ze strategiami nauczania przekładu. Należy starannie dobierać metody stosowane w nauczaniu tłumaczenia, biorąc pod uwagę dwa aspekty natury przekładu: po pierwsze, jego cel i zasady teoretyczne, po drugie, część subiektywną, związaną głównie z intuicją i kreatywnością studenta.

VI. Konkluzja

Z powyższego artykułu można wyciągnąć istotny wniosek, że można nauczyć się tłumaczyć. Z jednej strony, przekład to rzemiosło i tym samym jest możliwy do wyuczenia, podobnie jak inne rzemiosła; z drugiej zaś jest ono ściśle związane z nauką języka, chociaż nie należy ich łączyć. Ważne jest również to, że osoby nauczające tłumaczenia tych studentów, którzy poznają równolegle język obcy i przekład, nie mogą zapominać, że są to dwie różne rzeczy i tym samym należy użyć odpowiednich metod stosowanych w obu przypadkach. Zakładając, że tłumaczenie jest rzemiosłem, którego można się nauczyć, nauczyciele powinni pomóc uczniom zgłębić jego naturę i uświadomić im, że ważne jest odwoływanie się do teorii przekładu podczas doskonalenia swoich umiejętności językowych i tłumaczeniowych. Nauczyciele powinni zdawać sobie również sprawę, że ignorowanie powyższych aspektów wywołuje u studentów zamieszanie, brak motywacji i utratę zainteresowania programem nauczania. 

Źródła

-Berkeley, Rouse, Begovich, (1991). The Craft of Public Administration. Wm. C. Brown Publishers: UK.
-Larson-freeman, d. (1986). Techniques and Principles in Language Teaching. Oxford: Oxford University Press.
-Madson, H.S. (1983). Techniques in Testing. Oxford: Oxford University Press.
-Newmark, P. (1988a). A Textbook of Translation. Hertfordshire: Prentice Hall.
-Newmark, P. (1988b). Approaches to Translation. Hertfordshire: Prentice Hall.
-Pienemann, M. 1989: Is language teachable?
Applied Linguistics 10, 1:52-79.