Czytelnia / Kształcenie i zawód tłumacza

Problemy w przekładzie mogą mieć podobny charakter, ale niemożna opracowaćnaukowego odpowiednikasemantycznego, który działałby zawsze na takiej samej zasadzie dla każdego problemu, w każdym języku, biorąc pod uwagę nieuniknione różnice pomiędzy językami oraz ich kontekstami kulturowymi na całym świecie.

Według Newmarka tłumaczenie to „oddanie znaczenia tekstu w innym języku w sposób zamierzony przez autora oryginału. Tak więc kolejną dużą przeszkodą w stworzeniu teoriiprzekładu jest ustalenie, czym jest znaczenie,pojęciektóre wciąż stanowiprzedmiot dyskusji humanistów.

W ramach podsumowania, zbadajmy cel i naturę teorii tłumaczenia. Według Newmarka (1988a, p.9):

„Teoria tłumaczenia przede wszystkim rozpoznaje i definiuje problem tłumaczeniowy; po drugie, ukazuje wszystkie czynniki, które należy wziąć pod uwagę przy jego rozwiązywaniu; po trzecie, wymienia wszelkie możliwe metody przekładu; na koniec przedstawia najbardziej odpowiedni sposób tłumaczenia”. 

III. Tłumaczenie jako sztuka

Wciąż wielu ludzi uważa, że tłumaczenie jest sztuką. Ma ono wiele wspólnego zarówno ze sztuką, jak i nauką. Czasami zależy w znacznym stopniu od charakterui intuicji tłumacza. Tak jak w przypadku kompozytora czy malarza, bardzo często osobowość i nastrój tłumaczaznajdują odzwierciedlenie w jego pracy. Tłumaczenie nie może być jednak postrzegane jako sztuka głownie ze względu na to, że w przeciwieństwie do tłumacza, który musi rozwiązać wiele różnych problemów, artysta przede wszystkim dba o estetyczną stronę swojego dzieła.

IV. Tłumaczenie jako rzemiosło

Klasyfikowanie tłumaczenia prowadzi do pewnej niejasności, ponieważ ma ono cechy wspólne zarówno ze sztuką, jak i z nauką. Dlatego też należy wybrać najbardziej stosowną kategorię lub przynajmniej taką, która jest możliwa do zastosowania. Tę kategorię stanowi rzemiosło. W podobny sposób Newmark (1988b, p.7)opisuje tłumaczenie jako: „rzemiosło mające na celu zastąpić pisemną informację i/lub stwierdzenie w jednym języku przez taką samą informację i/lub stwierdzenie w drugim języku.”

V. Kwestia nauki tłumaczenia

Do tej pory postrzegaliśmy tłumaczenie przede wszystkim jako rzemiosło. Według słownika Oxford English Dictionary rzemiosło to „umiejętność lub technika”; jeśli chcemy nauczyć kogoś przekładu, powinniśmy robić to w taki sam sposób, w jaki naucza się rzemiosła, biorąc pod uwagę wartość i naturę tłumaczenia, stopień zaawansowania studentów zarówno w przypadku języka źródłowego, jak i docelowego, oraz cele kursu tłumaczenia same w sobie.

To tyle jeśli chodzi o charakter przekładu; prześledźmy teraz możliwe techniki nauczania,  mające szansę znaleźć zastosowanie podczas zajęć z tłumaczenia. Jak sama nazwa wskazuje, gramatyka stanowi podstawę metody nauczania przekładu opartej na gramatyce (Larsen, 1986). Chociaż strategia ta jest dzisiaj rzadko używana, niektóre jej zasady są wciąż stosowane przez nauczycieli, „szczególnie w przypadku zaawansowanych studentów lub podczas  specjalistycznych testów dla tłumaczy czy też międzynarodowych egzaminów  kończących kursy, w których tłumaczenie wciąż stanowi część programu nauczania” (Madson, 1983). Bez względu na rolę przekładu w dzisiejszych metodach nauczania i oceniania, należy rozróżnić nauczanie tłumaczenia i języka.