Czytelnia

Zmniejszając przepaść między teorią i praktyką translacji

Salawu Adewuni

tłum. Agnieszka Orłowska

Źródło:

 

Streszczenie

Proces tłumaczenia, od momentu swego powstania, nieprzerwanie odgrywa niezbędną rolę w przekazywaniu informacji między językami i barierami kulturowymi. Dzięki temu stale zmniejsza ograniczenia pomiędzy językami, uwydatniając podobieństwa, osiągając konsensus w przypadku różnic między nimi i ułatwiając interakcje, co przyczynia się do zwiększenia integracji i utrzymywania kontaktów międzykulturowych, przydatnych w świecie pełnym wzajemnych zależności.

Powstało wiele teorii, w świetle których próbowano wyjaśniać pojęcie translacji. Mając na uwadze rozdźwięk pomiędzy teorią i praktyką tłumaczenia, podejmuje się próby zmniejszenia tej przepaści.

Fragment Tal'ópa ọmọọ, książki napisanej w języku joruba, której autorem jest Kola Akinlade, został przełożony na francuski przy użyciu różnych teorii, zależnie od możliwości ich zastosowania.

Celem przekładu było sprawdzenie, w jakim stopniu teorie translacji są elastyczne, oraz przeniesienie behawioralnej postaci języka tonalnego wraz z jego bogatą kulturą na język, który nie jest tonalny. W badaniach wykorzystano materiały archiwalne.

Za cenne źródło informacji posłużyły prace lingwistów, teoretyków przekładu, zawodowych tłumaczy, ekspertów w dziedzinie języka, afrykanistów, antropologów i znawców literatury.

Niniejsza praca uwydatnia potrzebę osiągnięcia konsensusu pomiędzy teoretyczną i praktyczną stroną tłumaczenia, co dotyczy właściwego rozumienia myśli autora, poprzez dążenie do zmniejszenia przepaści pomiędzy oryginalnym tekstem a jego przetłumaczoną wersją.

Słowa kluczowe: tłumaczenie, praktyka, teorie, joruba, języki tonalne

Wstęp

Proces tłumaczenia, biorący swój początek w czasach wieży Babel (Finlay 1971: 17), jest czymś rzeczywistym pomimo problemów i wątpliwości dotyczących właściwości powiązanych z nim elementów, jakimi są języki, kultury i osoba tłumacza.

Nawet jeśli sam autor tekstu dokona jego przekładu, nadal pozostaną różnice pomiędzy tekstem oryginalnym a przetłumaczoną wersją. Czyniąc autora tłumaczem, ma się nadzieję na idealne tłumaczenie, dzięki któremu wersja docelowa może być równorzędna z oryginalnym tekstem.