Czytelnia

Ukryte życie tłumaczy; Poszukiwanie źródeł jakości

Bill Fraser i Helen Titchen Beeth

tłum. Barbara Piwowarczyk

Źródło:

 

Wprowadzenie

Artykuł ten dotyczy trzech różnych aspektów tłumaczenia. Materiał w nim zawarty został zgromadzony i opracowany na podstawie serii warsztatów dla tłumaczy, które prowadzimy w Komisji Europejskiej.

Głównym celem tych warsztatów jest badanie tłumaczenia pod kątem wewnętrznej obserwacji i doświadczania procesu, a nie obserwacji zewnętrznej i oceny produktu.

Powodem tego jest nasze przekonanie, iż sekret „jakości tłumaczenia" tkwi nie tyle w elementach produktu końcowego, co w procesie, w wyniku którego ten produkt powstaje.

Naszą metodą jest pytanie profesjonalnych tłumaczy o to, jak sami pracują i jakie są ich reakcje na opisy pracy przedstawione przez innych tłumaczy. Staramy się, by opisy były tak jasne, jak to tylko możliwe, oparte na wewnętrznej obserwacji samego siebie.

Warty podkreślenia jest również fakt, iż uniknęliśmy protokołów głośnego myślenia, gdyż prawdopodobnie są one konstruowane i oceniane na podstawie podświadomych założeń.

Mamy nadzieję, że inni profesjonalni tłumacze będą w stanie rozpoznać opisane procesy, a dzięki temu, że zostały one opisane za pomocą słów, będą w stanie łatwiej zrozumieć swoje własne procesy wewnętrzne, a także doskonalić je lub zmieniać, jeśli tylko tego zechcą.

Trzy tematy tego artykułu odzwierciedlają różne poziomy szczegółowości w procesie tłumaczenia. Rozdział pierwszy traktuje o tym, jak postrzeganie siebie jako tłumacza wpływa na działanie.

Rozdział drugi to obserwacja metaprocesów, które stanowią szkielet dla konkretnego aktu tłumaczenia.

Trzeci rozdział zajmuje się natomiast bardziej szczegółowymi mikroprocesami, które zostaną powiązane z szerszymi zagadnieniami omówionymi w pierwszych dwóch częściach.

Rozdział 1: Tłumacz jako profesjonalista i rzemieślnik

Wiedząc, gdzie jesteś

Tłumaczenie nie może być postrzegane w izolacji. Rola tłumacza osadzona jest w szerszym kontekście procesu komunikacji, którego cel w każdym przypadku będzie inny. Zmieniać się będzie również liczba i tożsamość interlokutorów.