Czytelnia

Transfer kulturowy w tłumaczeniu anime

Mariko Hanada

tłum. Magdalena Kudlicka

Źródło:

 

Streszczenie

Ostatnimi czasy pojęcie anime, które w Japonii oznacza film animowany, coraz częściej używane jest w szerszym międzynarodowym kontekście.

Pierwotnie termin ten pochodził od angielskiego słowa animation, następnie został dostosowany do japońskiej fonetyki.

Dzięki debiutowi amerykańskiego filmu Astro Boy w 1963 roku, produkcje anime stają się coraz popularniejsze na całym świecie.

Przestały one być już atrakcją jedynie dla małych grupek fanów, większość nowego pokolenia dorastała i wciąż dorasta mając coraz więcej wspólnego z japońskimi anime niż z dziełami literackimi.

Istnieje mnóstwo stron internetowych, gdzie poruszana jest ta tematyka, stała się ona bowiem obiektem szerokiego zainteresowania. Niestety wiele opinii jest mało obiektywnych.

Niniejsza praca jest w pierwszej części poświęcona analizie tekstu filmów animowanych, druga analizie przykładów tłumaczeń (z języka japońskiego na włoski) zaczerpniętych ze znanego filmu, natomiast na końcu spróbujemy przedstawić metody możliwe do stosowania podczas tłumaczenia anime.

Celem pracy było nie znalezienie jak nawiększej liczby błędów w słowach i zdaniach wybranych przez tłumaczy, ale zaprezentowanie sposobu tłumaczenia japońskich filmów animowanych i znalezienie najlepszej drogi radzenia sobie z transferem z jednego języka na drugi, jak również z transferem kulturowym.

1. Wstęp

Anime zaczęło się rozpowszechniać ponad czterdzieści lat temu.

W latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych, wraz z sukcesem „Pokemonów" (Pokémon; Pocket Monster)1 - serii anime, która została wyróżniona nagrodą Shogakukan i wyemitowana w ok. 70 krajach - anime ugruntowało sobie wiodącą pozycję na rynku. Oszacowano, że obecnie ok. 60% filmów animowanych na świecie produkowanych jest w Japonii (JETRO, 2005).

Gatunki rozrywkowe, takie jak anime, manga czy gry wideo, uważane dotąd za podrzędne elementy kultury, są obecnie powszechne na całym świecie i uważane za może nawet bardziej popularne niż elementy prawdziwej tradycyjnej japońskiej kultury, do której należą m. in. ceremonia picia herbaty czy ikebana, sztuka układania kwiatów.

Trend ten pojawił się już w 2004 roku na Biennale w Wenecji: w japońskim pawilonie zaprezentowano reprodukcję świata OTAKU2, wraz z miejscami i obiektami nawiązującymi do byłych subkultur - anime, mangi i gier komputerowych.