Czytelnia

3. Cechy tłumaczeń anime

Na czym polega specyfika tłumaczenia kulturowych odniesień w zdubbingowanych wersjach anime?

Kiedy odniesienia kulturowe pojawiają się w innych środkach przekazu, takich jak książki, nie jest to większym problemem. Jeśli to konieczne, kłopotliwa fraza może zostać przetłumaczona opisowo, aby zawrzeć jak najwięcej szczegółów; stosuje się również przypisy czy glosariusze.

Z drugiej strony, w przypadku anime czas i przestrzeń muszą być dostosowane do oryginału, nie ma więc możliwości parafrazowania czy opisywania. Istnieją natomiast inne czynniki, które mogą ułatwić tłumaczenie specyficznych elementów kulturowych.

W przypadku drukowanych środków masowego przekazu, np. w książkach z obrazkami, obraz jest formą ekspresji, podobnie jak anime, z tym że tutaj obrazy są ruchome, co lepiej ilustruje specyfikę kultury.

Taka wizualizacjia może częściowo zastąpić nadmiar słów w opisie. Z tego powodu obrazy na ekranie można uznać za integralną część tłumaczenia anime.

Również filmy typu live action składają się z ruchomych obrazów i tekstu, ale anime ma taką przewagę nad innymi filmami live action, że nie wymaga perfekcyjnej synchronizacji dźwięków z mówiącymi postaciami (Animeye, 2004).

Wielu badaczy sugeruje stosowanie różnych nazw dla różnych strategii translacji. Możemy tu użyć definicji i sposobów postępowania proponowanych przez Petera Newmarka.

Opierając się na aktualnych tendencjach wymienionych w punkcie 2, możemy wyróżnić następujące główne typy translacji: transferencję, naturalizację/ekwiwalencję funkcjonalną i parafrazę.

Jeśli nie chcemy zmieniać oryginalnej długości tekstów, możemy zastosować dwie metody: ekwiwalencję funkcjonalną lub transferencję. Ta pierwsza wymaga używania słów neutralnych kulturowo, takich jak w języku docelowym, natomiast druga bazuje na procesie transferowania języka źródłowego do tekstu języka docelowego, np. przez zapożyczenia oryginalnych pojęć (Newmark, 1988).

Jeżeli nie mamy możliwości wybrania któregoś z powyższych rozwiązań, możemy wykorzystać momenty, kiedy postać ani nie pojawia się na ekranie, ani nie mówi. Pomimo że zaburzy to trochę atmosferę, która jest w oryginale, można również użyć parafrazy, czyli dodać coś nowego do tekstu, aby wyjaśnić pewne elementy kulturowe bardziej opisowo.

4. Tłumaczenie specyficznych elementów kulturowych

Na przykładzie: W krainie Bogów (La città incantata; Sen to Chihiro no Kamikakushi)

Jak już powiedziano w akapicie 3, podążając za współczesnymi trendami tłumaczenia nastawionego na kulturę źródłową, w tłumaczeniu specyficznych elementów kulturowych w anime używa się głównie trzech strategii: ekwiwalencji funkcjonalnej, transferencji i parafrazy.