Czytelnia

Tłumaczenie w kontekście

Jiang Tianmin

tłum. Katarzyna Wróblewska

Źródło:

 

Streszczenie:

Przekład, postrzegany jako sposób bycia, nie powinien być brany dosłownie, ale powinien być rozpatrywany jako system społeczny.

Niewierność jest nieodłączną częścią przekładu, ponieważ nieuchronnie opisuje wydarzenia krajowe wypełnione podtekstami zarówno lingwistycznymi, jak i kulturowymi, a także społecznymi i politycznymi.

Tłumaczenie to równoczesna dekontekstualizacja (postrzeganie fragmentów tekstu jako odrębnych części) oraz rekontekstualizacja (włączenie poszczególnych fragmentów tekstu do całości), dlatego mówimy raczej o tłumaczeniu produktywnym niż odtwórczym.

Słowa kluczowe: sposób życia; system społeczny; niewierność, dekontekstualizacja, rekontekstualizacja

1. Wprowadzenie

ord (1997:1) posits

Komunikacja zachodzi poprzez jakiś środek przekazu w sytuacji ograniczonej w czasie i miejscu. Każda sytuacja określa, co i w jaki sposób jest komunikowane i jest to zmieniane przez komunikację ludzką.

Sytuacje nie są uniwersalne, ale raczej zakorzenione w środowisku kulturowym, co z kolei warunkuje sytuację. Dlatego język postrzegany jest jako część kultury. Komunikacja natomiast uwarunkowana jest ograniczeniami sytuacji w kulturze.

Czy tłumaczenie jest więc formą komunikacji międzykulturowej? Złożoność tłumaczenia jest jedną z najbardziej skomplikowanych rzeczy w historii. Składa się na nią mnóstwo istotnych elementów, a także związki pomiędzy tymi elementami.

Tłumaczenie zawsze odbywa się w jakimś kontekście, zawsze istnieje historia, z którą tekst jest związany i w którą musi się wpasować po przełożeniu. Bardzo duży nacisk został położony na sytuację w kulturze.

Według Gentzlera: tematy występujące w komunikacie związanym z kulturą w momencie tłumaczenia muszą być dostosowane do ograniczeń kulturowych.

Jednym z warunków procesu tłumaczenia w takim przypadku jest nieunikniona niewierność oryginałowi. Tłumacz nie ma do czynienia z idealnymi czy abstrakcyjnymi sytuacjami.

Dodaje on do tekstu swoje własne elementy literackie i kulturowe, ponieważ chce, aby jego tłumaczenie zostało pozytywnie odebrane w innej kulturze. W tym celu manipuluje on tekstem źródłowym w taki sposób, aby jednocześnie poinformować o istniejących ograniczeniach kulturowych, ale także dostosować się nich.