Czytelnia

(3) rodzaj „defensive" (defensywny), kiedy kultura odpiera elementy zapożyczone w obawie przed zagrożeniem swojej tożsamości;

(4) rodzaj „imperialist" (imperialistyczny), kiedy kultura zezwala tylko na te zapożyczenia, które można przejąć całkowicie, ponieważ własne wartości uważa za najlepsze (Hermans 1999:89).

W późnym okresie panowania dynastii Qing tłumaczyło się raczej metodą domestykacji, ale później coraz częściej zaczęto stosować metodę „foregnization".

Kryje się za tym widmo ukazujące funkcjonowanie przeróżnych elementów, takich jak na przykład podsumowanie najazdów, które dotknęły kraj.

Różnorodność tłumaczeń fikcji uosabia złożone konfrontacje: jakość vs. ilość, cel elit vs. gust ludności, wenyan (język literatury chińskiej) vs. baihua (język łatwy do zrozumienia), literatura kanonizowana vs. literatura drugoplanowa, wpływ z zewnątrz vs. tradycja chińska, reforma vs. konwencja, rozrywka vs. oświecenie.

Według Lefevere'a (1998:13-14) kultury nie lubią się mieszać, chyba że zachodzi taka potrzeba, a nawet wtedy robią to poprzez akulturację, jeśli (1) postrzegają się w centrum świata lub (2) są relatywnie homogeniczne. Chiny w późnym okresie panowania dynastii Qing spełniają oba te warunki.

W pierwszym przypadku, wiele lat poczucia samowystarczalności wytworzyło wśród intelektualistów głęboko zakorzenione poczucie własnej wartości, które przetrwało nawet głęboki kryzys: z jednej strony kryzys w polityce wewnętrznej i kulturze, z drugiej - imperialistyczną ingerencję sił europejskich.

Ewentualna dominacja Chin na świecie była szeroko rozpowszechnioną wizją futurystyczną. Kang Youwei skomponował nawet „Pieśń patriotyczną", składającą się z dwunastu zwrotek; jedenasta brzmi następująco:

Nikt nie odbierze nam przyszłej dominacji;

Kto na świecie przewyższyć może nas?

Szczęśliwym jestem członkiem tej wspaniałej nacji;

Niech nasz duch i nasz przywódca żyją długi czas!

Ostatnia zwrotka mówi:

Zajmiemy wszystkie kontynenty na ziemi,

A Żółty Smok będzie elementem każdej flagi. (cyt. za Wang Xiaoming 46-47)

W drugim przypadku, w historii Chin aż do lat dwudziestych XIX wieku niewielka była liczba osób naprawdę oczytanych w kulturze: rządy dynastii Qing ograniczyły liczbę zarówno czytelników, jak i twórców literatury do małej koterii, zdominowanej przez wyższe sfery w społeczeństwie chińskim. Tym, którzy chcieli należeć do tej koterii, narzucano konkretną ideologię i poetykę.

Czynniki te, w połączeniu z naciskiem na edukacyjną rolę tłumaczeń, uzasadniają stosowanie metody domestykacji w tłumaczeniach, tzn.: „ przybliżanie docelowemu czytelnikowi kultury tekstu źródłowego, sprawiając, że tekst jest znajomy i rozpoznawalny" (Schaffmer 1995:4). Specjalna uwaga poświęcona czytelnikom tekstu docelowego jest oczywista: