Czytelnia

Drastyczne zmiany priorytetów wskazują na „zmiany we wprowadzaniu zachodniej nauki w Chinach, poczynając od kultury i technologii, a kończąc na duchowej kulturze myśli i nauki" (Pollard 1998:33).

W XIX wieku Chiny zaczęły masowo tłumaczyć zachodnie dzieła literackie. W latach 1850-1899 na język chiński przetłumaczono zaledwie trzy dzieła, co stanowiło 0.5% wszystkich tłumaczeń.

Tłumaczenie literatury zachodniej zaczęło kwitnąć dopiero w 1890 roku. Tłumaczenie Damy Kameliowej przez Lin Shu było przełomem w tłumaczeniu europejskich dzieł literackich. Od tej pory mnóstwo dzieł literackich było przekładanych na język chiński, włączając te tłumaczone najpierw na język japoński.

Prawdziwy rozkwit w tłumaczeniach zachodnich dzieł literatury nastąpił w latach 1902-1904. Przetłumaczono wówczas 26 utworów, co stanowiło 4.8% wszystkich tłumaczeń.

Liczba ta była coraz większa, aż w końcu przerosła ilość tłumaczeń z dziedziny naukowej (włączając nauki przyrodnicze i społeczne) (Guo Yanli 1998:11).

Rozkwit tłumaczenia literatury był wynikiem politycznych motywów reformatorskich, oraz przekonania, że tłumaczenie dzieł literackich, a zwłaszcza fikcji, odgrywa konkretną rolę społeczną, o czym jest mowa poniżej.

Interesujące jest, dlaczego tłumaczeniem dzieł literackich zainteresowano się tak późno. Z jednej strony, pomimo tego, że nigdy nie zaniedbywano społecznej roli literatury, nowoczesne Chiny w obliczu bardzo złej sytuacji zdecydowanie skupiały się na tym, co przynosiło natychmiastowe rezultaty.

Z drugiej strony, Chińczycy zawsze wywyższali swoje dzieła ponad literaturę Zachodu. Według intelektualistów użyteczne były tylko dzieła związane z naukami przyrodniczymi lub społecznymi (Guo Yanli 1998:12-14).

3.1.2. Rozkwit w tłumaczeniu fikcji

W późnym okresie panowania dynastii Qing największym powodzeniem w dziedzinie literatury cieszyły się tłumaczenia powieści. Według A. Ying wiodły one prym w dziedzinie tłumaczeń literackich.

Spośród 1007 dzieł opublikowanych w latach 1875-1911, 587 były to opowiadania, co stanowiło 58% wszystkich tłumaczeń (Tarumoto 1998:38).

Wyróżniano siedem rodzajów powieści: miłosną, historyczną, społeczną, polityczną, edukacyjną, naukową i detektywistyczną, z czego cztery ostatnie nie istniały wcześniej w chińskiej historii literatury jako osobne gatunki (Guo Yanli 1998:497).

Pod koniec panowania dynastii Qing powieść, kosztem poezji i innych form prozy, osiągnęła ogromny sukces. Uznawana dotąd za popularną i wulgarną formę literatury czytaną tylko dla rozrywki, stała się najlepszym ze wszystkich gatunków literackich; przyczynił się do tego między innymi Liang Qichao

Normy propagowane przez elitę reformistyczną w późnym okresie panowania dynastii Qing sprawiły, że fikcja zyskała nową pozycję. Uznano bowiem, że zdecydowanie ważniejsza jest treść edukacyjna (np. społeczna) niż literacka tego gatunku.