Czytelnia

3.2.2 Kulturowe błędy w tłumaczeniu

Kulturowe błędy w tłumaczeniu wiążą się z pytaniem, czy konwencje kultury źródłowej powinny być dostosowywane do standardów kultury docelowej (Nord 1997:77).

W związku z tym, że teoria skoposu to zasadniczo „paradygmat oparty na tekście docelowym" (Toury 1995:25), jak też „dostosowanie tekstu źródłowego do standardów kultury docelowej jest procesem będącym częścią codziennej rutyny każdego profesjonalnego tłumacza" (Nord 1991b:28), błędy kulturowe zdarzą się zazwyczaj w sytuacjach, kiedy TT nie współgra ze zwyczajami i konwencjami kultury docelowej.

W rezultacie odbiorcy docelowi mogą uznać przekazaną wiadomość za niezrozumiałą lub nie do zaakceptowania, co uniemożliwia TT osiągnięcie zamierzonego skoposu i funkcji.

ST: 紹興是首批中國歷史文化名城、首批中國優秀旅遊城市、國家環保模範城市、國家衛生城市、國家園林城市、全國創建文明城市先進單位,歷史文化、山水風光和輕紡產業聞名遐邇。

TT: Shaoxing jest jednym z pierwszych ośrodków w Chinach uznanych za miasto historyczne, kulturalne i atrakcyjne turystycznie. Shaoxing jest również krajowym modelowym miastem pod względem ochrony środowiska, krajowym miastem zdrowia, krajowym miastem-ogrodem oraz krajowym miastem zaawansowanym w budowaniu postępu kulturowego i ideologicznego. Historyczna kultura miasta, jego krajobraz oraz lekki przemysł tekstylny są znane na całym świecie.

W przytoczonym przykładzie podkreślone zdanie jest pełne pompatycznych utartych zwrotów. O ile dla Chińczyka powyższe zdania mogą brzmieć naturalnie lub nawet trochę „pochlebnie", o tyle te chińskie frazesy związane z kulturą w przypadku dosłownego tłumaczenia mogą wydać się odbiorcom docelowym absurdalne i pretensjonalne, ponieważ żyją oni w zdecydowanie odmiennym kontekście kulturowym (zob. Ding, 2002:46).

Niedostosowanie przez tłumacza tych pompatycznych zwrotów do obyczajów kultury docelowej skutkuje następującymi kulturowymi błędami w tłumaczeniu:

(1) „wierne" tłumaczenie schematycznego języka tworzy silne wrażenie monotonii i pretensjonalności, co może odpychać angielskich odbiorców;

(2) dodane słowo „uznanych" może zmieszać czytelników, zwłaszcza że idea "被批准為" (przyjęty, usankcjonowany, uznany) odnosi się do współczesnej chińskiej zinstytucjonalizowanej kultury;

(3) kolokacja krajowe miasto.... (國家...城市) brzmi co najmniej dziwnie dla odbiorców docelowych, ponieważ dosłowny przekład nie pokrywa się ze standardowym użyciem zwrotu w języku angielskim6;

(4) odczasownikowy zwrot budowaniu postępu kulturowego i ideologicznego (創建文明) nie ma żadnego sensu dla rodzimych użytkowników języka angielskiego.

Warto pokreślić, że teksty reklamowe napisane pierwotne w języku angielskim przynoszą lepsze efekty, kiedy zastosowano w nich zwykły język oraz konkretne przykłady.