Czytelnia

Tłumaczenie skrótowców

Adetola Bankol

tłum. Anna Jurys

Źródło:

 

Streszczenie

Akronimy, lub inaczej skrótowce, mogą się wydawać nieistotne z punktu widzenia leksykografii, jednak stanowią problem dla tłumaczy i mogłyby stać się przyczyną klęski tłumacza ustnego czy pisemnego.

Niniejszy artykuł analizuje budowę angielskich skrótowców oraz ich przekład na język francuski; jego celem jest zwrócenie uwagi na wyzwanie, jakim jest tego rodzaju przekład, oraz na sposoby radzenia sobie z nimi.

Jako że język angielski uważany jest za język globalizacji, najprostszym wyjściem byłoby przełożyć skrótowce jako wyrazy zapożyczone, w razie potrzeby wyjaśniając ich znaczenie. Załącznik zawiera listę ilustrującą trzy główne kategorie skrótowców.

Wstęp

Proces tłumaczenia, tj. przekładanie treści tekstu z jednego języka na drugi, rozciąga się na trzy poziomy nauki o języku: lingwistykę, ekstralingwistykę i metalingwistykę. Niniejsza praca zajmuje się głównie poziomem lingwistycznym.

Jako że nauka o języku na tym poziomie może być podzielona na trzy dalsze podkategorie, czyli składnię, leksykę i semantykę, niniejsza praca skupia się na leksyce, tzn. słownictwie danego języka.

Często wiąże się leksykę z semantyką - w takim przypadku mówimy o semantyce leksykalnej. To na tym poziomie bada się synonimię, homonimię, polisemię itd. Należy zauważyć, że wśród skrótowców zdarzają się, choć rzadko, przypadki homonimii.

Przykładowo „PO" może znaczyć „Post Office", „postal order", „petty officer" itd., podczas gdy po francusku „BIT" (Bureau international du travail) i „OIT" (Organisation international du travail) mogłyby być sklasyfikowane jako synonimy, jako że odnoszą się do tego samego konceptu.

Wśród skrótowców w języku francuskim istnieją również homonimy, jak np. „PJ" (pieces joints), „PJ" (Police judiciaire); „RN" (Route nationale), „RN" (Revenu national).

Jednak przez lata językoznawstwo skupiało się na badaniu fonologii, morfologii i składni. We wstępie do Précis de lexicologie anglaise Jean'a Tourniera David Crystal stwierdza, że „kontrasty w ramach semantyki są mniej wyraźne, trudniejsze do zdeterminowania, a ich badanie było często zaniedbywane".[s. 3]

Leksykografia, której jednak nie należy mylić ze zwykłą listą słów, „pozwala uczniom zmierzyć się z realiami danego języka w sposób niewyobrażalny dla innej gałęzi lingwistyki".[s. 3]