Czytelnia

Tłumaczenie skrótowców

 Tłumaczenie skrótowców może być postrzegane jako ich reformulacja z jednego języka na drugi. W większości przypadków zmienia się kolejność liter wchodzących w skład skrótowca wynikająca z różnic w strukturze gramatycznej danych języków, np. angielskie „UNO" wobec francuskiego „ONU".

zasem pierwsze litery całkowicie się zmieniają, jak np. angielskie „ISP" (Internet Service Provider) odpowiada francuskiemu „FAT" (Fournisseur d'accès à l'internet). W jeszcze innych przypadkach skróty zastępowane są pełnymi nazwami, np. angielskie „WIA" (Wounded In Action) kontra francuskie „les blessés de guerre". A innym razem skróty przyjmowane są do języka docelowego w niezmienionej formie jako zapożyczenia, jak np. „laser".

W załączniku znajduje się lista najczęściej używanych skrótowców ułożona zgodnie z wyżej wymienioną klasyfikacją. Zawiera ona głównie nazwy instytucji międzynarodowych, jak np. EU, UNESCO, WHO, jak również skróty nazw organizacji narodowych czy prywatnych, jak np. NGO, oraz  korporacji międzynarodowych.

W dzisiejszych czasach lista skrótowców nie byłaby pełna bez akronimów związanych z technologiami informacyjnymi i Internetem. Zostały one sklasyfikowane w trzech kategoriach: A. skrótowce zapożyczone, B. inwersja szyku liter, C. zamiana pierwszych liter.

A.    Skrótowce zapożyczone

Akronimy te wyglądają identycznie w obu językach, zarówno w angielskim jak i francuskim. Pojawiają się w języku z takiej samej przyczyny co inne zapożyczenia.

Problem zapożyczeń można wyjaśnić za pomocą jednej z technik tłumaczeniowych. Zapożyczenia zwykle trafiają do słownika w wyniku kontaktu danego języka ze społecznościami posługującymi się innymi językami.

Obce słowa wchodzą do użycia np. w czasie wojny, kolonizacji, kontaktów handlowych itd., pojawiają się w tłumaczeniach, np. z potrzeby zachowania pewnych elementów oryginału lub niuansów języka źródłowego w tekście docelowym bądź też służą do osiągnięcia pewnych efektów stylistycznych, co często stosują dziennikarze.

Bywa, że jest to oznaka wchłaniania kultury słabszej przez silniejszą. Tak właśnie dzieje się w przypadku akronimów związanych z branżą internetową. To dlatego w języku francuskim pojawiły się takie skrótowce, jak „CDROM", „DVD", „FTP" (File Transfer Protocol), „email", choć jeśli chodzi o ten ostatni, to od niedawna funkcjonuje słowo „couriel" (od fr. courier - korespondencja + éléctronique - elektroniczny).

B.    Skrótowce utworzone przez przestawienie szyku liter

Część skrótowców zawiera te same litery zarówno w wersji angielskiej jak i francuskiej, jednak w różnym szyku. Dla przykładu podajmy: „AIDS" i „SIDA"; „AU" i „UA", „NGO" i „ONG", itd.

Wyjaśnieniem tego zjawiska może być technika transpozycji w tłumaczeniu, która polega na zastąpieniu jednostki gramatycznej lub części mowy inną jednostką gramatyczną lub częścią mowy. Jest to nieuniknione, ponieważ każdy język posiada odrębny system gramatyczny.