Czytelnia

2.4.3. Objaśnienia

Odbiorcy tłumaczenia w języku docelowym z trudem mogą zrozumieć aluzje kulturalne. Podobnie jest z nazwiskami, które mogą być doskonale znane w kulturze tekstu wyjściowego, a wymagają opatrzenia dodatkowymi objaśnieniami.

Dla przykładu, nazwy „Sotkamon Jymy" (znana drużyna sportowa) oraz Per Brahe (XVI-wieczny urzędnik zajmujący się sprawami wewnętrznymi oraz nadzorem nad sądami i urzędnikami królewskimi, gubernator Sztokholmu) z pewnością brzmią obco dla większości obcokrajowców.

Sprawa ma się podobnie z naturalnymi elementami środowiska, które w przeciwieństwie do miejsc takich jak Amazonka, Atlantyk czy Antarktyka, wymagają objaśnienia. W kwestii mniejszych elementów, po uprzednim posłużeniu się komentarzem, najlepiej pominąć je w dalszej części tłumaczenia.

2.4.4 Transliteracja

Analizując liczbę błędów pojawiających się w tłumaczeniach, można zauważyć, iż tłumacze często nie zwracają uwagi na zasady transliteracji.

Zdarza się to częściej, jeśli w tekście języka źródłowego pojawia się nazwa miejsca w państwie, które nie posiada alfabetu łacińskiego (np. rosyjski lub chiński), a sam tekst utworzony jest właśnie w tym alfabecie.

Jako że zasady transliteracji różnią się w zależności od języka, zachowanie angielskiej transliteracji rosyjskiej nazwy w fińskim tekście może prowadzić do niezrozumienia. To samo dotyczy nazw ukraińskich w rosyjskim tekście.

W ostatnich latach pojawił się problem transliteracji rosyjskich nazwisk w paszportach. Dawniej stosowano transliterację francuską, od pewnego czasu rosyjskie władze używają w paszportach transliteracji angielskiej.

Zrozumiałym jest fakt, iż międzynarodowy artysta pragnie pozostać pod tym samym pseudonimem w różnych krajach. Jednakże obcokrajowiec starający się o obywatelstwo fińskie znajduje się w nieco innej sytuacji.

Przykład mogą stanowić posiadacze rosyjskiego paszportu przebywający na stałe na terenie Finlandii. Ich nazwiska figurują w dokumentach fińskich zapisywane w alfabecie łacińskim według zasad transliteracji francuskiej (wcześniej) lub transliteracji angielskiej (obecnie).

Stosowanie różnych zasad transliteracji wynika z daty wydania paszportu. Dotyczy to zamieszania dotyczącego wymowy oraz pisowni nazwisk obcego pochodzenia.

2.5 Wnioski

Podsumowując, istnieje kilka sposobów traktowania nazw własnych w tłumaczeniu:

1. Mogą zostać przeniesione w formie oryginalnej z tekstu wyjściowego;

2. Mogą zostać zmienione tak, aby pasowały do systemu fonologicznego i graficznego języka docelowego. Jeśli w języku docelowym istnieją nazwy umowne, takie jak Prague [Praga], the Hague [Haga], Rome [Rzym] itp., tłumacz może zrezygnować ze zmiany nazw własnych;