Czytelnia

Osobowe nazwy własne użyte w sposób metaforyczny mogą zmienić się w rzeczowniki pospolite, jak np. „On myśli, że jest Napoleonem". Z drugiej zaś strony, nazwiska takie jak Fletcher, Smith (czy Kowalski) korzeniami sięgają pierwszej osoby noszącej to nazwisko.

Pod względem strukturalnym wyróżniamy trzy rodzaje nazw własnych. Pierwsza grupa, nazwana przeze mnie „nazwą własną właściwą" (NWW) charakteryzuje się tym, iż nie podlega ona dalszej analizie względem wewnętrznej struktury syntaktycznej, zatem są to nazwy takie jak „Atilla", „Amazonka" czy „Londyn".

W skład drugiego typu nazw własnych wchodzi nazwa własna główna oraz krótki opis sugerujący kategorię semantyczną, której podporządkowana jest dana nazwa własna. Ten rodzaj nazywamy „przedłużoną nazwą własną" (RNW).

Przykładem tej kategorii jest np. „Kemijoki", „rzeka Kemijoki", „Finlandiatalo", „Republika Finlandii". Warto w tym miejscu wspomnieć, iż nie istnieje ostra granica pomiędzy oficjalnie uznawana przedłużoną nazwą własną, taką jak „Suomen tasavolata"- „Republika Finlandii" czy „Oulun Laomi'- „Prowincja Oulu".

Z jednej strony jest to syntagma składająca się z właściwej nazwy własnej wraz z opisem, tak jak w przykładzie „Torroppalan kylä".

Różnica polega tutaj na sposobie zastosowania nazwy własnej, który decyduje o przyporządkowaniu danej nazwy do grupy nazw, pospolitej lub własnej.

W przykładzie „Oulun lääni" część apelatywna jest nieodłączną częścią całości nazwy. Opuszczenie jej przekształciłoby tę nazwę w nazwę miasta, natomiast pozostawienie „Kylä" w „Toroppalan kylä" nie miałoby podobnego efektu.

Po trzecie, można wyróżnić przekształcone nazwy pospolite charakteryzujące się cechami nazw własnych, np.: „Luonnontieteellinen keskusmuseo" - „Fińskie Muzeum Historii Naturalnej", „Kansallisarkisto" - „(Fińskie) Archiwum Narodowe", „Tori silta" - „Market Bridge".

Powyższa grupa różni się od dwóch pozostałych tym, iż nie posada elementów nazwy własnej właściwej. Grupa ta zwana będzie dalej „opisową nazwą własną" (ONW).

Po czwarte, nazwa własna zostaje pominięta w tłumaczeniu, jeśli jest częścią idiomu, który zostaje zastąpiony innym idiomem w tekście docelowym, tak jak we wspomnianym przykładzie „carry coals to Newcastle" („wozić drzewo do lasu") lub „Hobson's choice" („wóz albo przewóz") itp.

Powyższy podział opiera się głównie na cechach syntaktycznych i służy objaśnieniu złożonej kwestii odróżniania nazw własnych od nazw pospolitych.

Od czasów Wittgensteina (1953) klasyfikacja nie jest dokonywana według sztywnych reguł. To jednostka na podstawie pewnych cech zostaje podporządkowana do danej klasy, takiej jak klasa ptaków czy wysokich ludzi.

Prototypiczny obraz ptaka ma dwie nogi, wykluwa się z jaja oraz potrafi latać. Dlatego jaskółkę bardziej zaliczymy do grupy „ptakopodobnej" niż ptaka nielota, takiego jak np. pingwin.

Z punktu widzenia teorii prototypicznej (por. Bakken 2002) nazwy własne właściwe są dowolne w większości przypadków. Z drugiej strony skali opisowa nazwa własna w pełni wykazuje swoje nazewnicze pochodzenie.