Czytelnia

Stosowanie określenia „ szkolenie tłumaczy literackich" oznacza, że w programie studiów w zakresie tłumaczenia są elementy profesjonalizacji (jak np. w trzeciej kategorii pedagogicznej opisanej powyżej).

Określenie to odzwierciedla podstawowe założenie, że studenci mogą być szkoleni na tłumaczy literackich podobnie jak tłumacze techniczni. Jednakże przekład literacki i związane z nim aspekty dydaktyczne różnią się znacznie od aspektów innych rodzajów tłumaczeń.

Dzieje się tak, ponieważ, jak podkreśla Bose-Beier (1998:33), w tekście literackim „styl ma tę samą wagę, co treść, a wręcz ją podkreśla" i dlatego tłumaczenie literackie jest formą przekładu, która „[...] kładzie nacisk na styl w równej mierze, co na treść, i w której, w rzeczywistości, obie te rzeczy nie mogą być oddzielone".

Tak więc, jeśli ze względów stylistycznych tłumaczenie literackie stanowi bardziej złożony proces niż tłumaczenia nieliterackie i techniczne, to nauczanie studentów umiejętności związanych z tłumaczeniem literackim nie jest prostym zadaniem.

Bose-Beier (1998: 41) podsumowuje, że „szkolenie w zakresie przekładu obejmuje zobrazowanie studentom mechanizmu działania języka, a przede wszystkim tłumaczenia literackiego [...]".

Jeżeli nauczanie przekładu literackiego ma bazować na pokazaniu studentom tego, jak literatura jest kreatywna oraz w jaki sposób cechy stylistyczne mają wpływ na treść tekstu, to cel ten zależy w dużej mierze od tego, czy studenci będą w stanie odtworzyć te cechy w tekście docelowym.

Osiągnięcie tego zadania zależy też więc od tego, czy studenci mają talent i potrafią sami stworzyć kreatywny tekst (Bassnett 1998).

Faktycznie, to przez kreatywny charakter tłumaczenia literackiego niektórzy profesjonalni tłumacze są nastawieni sceptycznie do kwestii zinstytucjonalizowania szkolenia tłumaczy, twierdząc, że umiejętność przekładu to „dar" lub „sztuka", której nie można się nauczyć, a jedynie można ją doskonalić, nabierając latami doświadczenia (zobacz np. Baker 1992:3, Nida 1981, por. Hermans 2002: 14).

Innymi słowy, Bose- Beier (2000: 1384) przyznaje, że „nawet najlepszy program nie sprawi, że student zostanie tłumaczem literackim, ale może nauczyć tłumacza literackiego, jak udoskonalić swoje umiejętności [...]".

Możliwe jest więc, że wykładowca nie będzie w stanie nauczyć przekładu literackiego, ale może przekazać studentom podstawową wiedzę o języku i jego funkcji w literaturze oraz pomóc im zrozumieć różne metody i strategie wykorzystywane w translacji.

Z drugiej strony, jeśli zakłada się, że celem programów w zakresie tłumaczenia literackiego jest „nauczenie" studentów, jak stać się lepszymi tłumaczami, to kursy nastawione na aspekt zawodowy tej dziedziny powinny również „szkolić" studentów w podobny sposób, jak w przypadku studentów przekładu technicznego.

Ten nacisk na praktyczny i zawodowy aspekt tłumaczenia literackiego oznacza dla studentów lepsze przygotowanie do wymagań współczesnej branży tłumaczeniowej jak stwierdzono w ostatnich sondażach poświęconych szkoleniu tłumaczy (jak np. sonda przeprowadzona przez Li, 2000).