Czytelnia

Susan Bassnet, której nazwisko wraz z Andre Lefeverem kojarzone jest z tzw. zwrotem kulturowym w studiach nad przekładem, w swoim artykule „Kultura a przekład" przypomina, jak w pracy zatytułowanej „Translation, History and Culture" (Bassnet & Lefevere 1990), którą współredagowała, zachęcała, aby dominujący lingwistyczny dyskurs ustąpił miejsca temu bardziej kulturowemu.

Gwałtowny rozwój w zakresie studiów nad przekładem i jego interakcja z kulturoznawstwem nastąpiły tak szybko, iż postrzega ona swoją „szczególną prośbę" jako „naiwną i nazbyt uproszczoną" (Kuhiwczak i Littau 2007: 14).

W swoim opisie związku pomiędzy kulturą i przekładem zwraca ona uwagę na teorię wielosystemową, na feministyczne i krytyczne uwagi, a następnie wiąże je z pojęciem normy. W dalszej dyskusji nad kapitałem kulturowym oraz wzorem w tekście autorka zadaje dwa ważne pytania.

Najpierw, odnosząc się do braku otwartości XIX-wiecznej literatury angielskiej na nowe formy i gatunki, zastanawia się, jak praca taka, jak perski przekład „Rubaiyat of Omar Khayyam", została wpisana do głównego nurtu kanonicznej literatury angielskiej.

Zachęca również do próby wyjaśnienia, dlaczego obecnie anglojęzyczni czytelnicy „pozwalają popaść w zapomnienie przekładom wspaniałych współczesnych pisarzy indyjskich" (21).

Odpowiedzi, które podaje, pozwalają lepiej zrozumieć, „jak kształtują się upodobania w danej kulturze, jak wydawcy promują swoich autorów zgodnie z tymi zmieniającymi się preferencjami oraz jak jedna kultura buduje swój mit o oparciu o inną" (21).

W uwagach końcowych swojej pracy autorka sugeruje, w jaki sposób zwrot kulturowy w studiach nad przekładem może w przyszłości wzbogacić badania w tej dziedzinie. Gdyby nie ten kończący pracę paragraf, można by powiedzieć, że praca Bassnet nie oferuje absolwentom studiów nad przekładem nic nowego.

Praca Anthonego Pyma zatytułowana „Filozofia a przekład", z której dłuższą wersją (aktualna wersja liczy 22 strony i jest najdłuższą pracą w omawianej książce) ja i inni doktoranci filozofii zgłębiający problematykę przekładu i studiujący na Wydziale Studiów Międzykulturowych Uniwersytetu Rovira i Virgili zapoznaliśmy się już wcześniej, wykracza poza studia nad przekładem.

Według redakcji „w swojej systematycznej analizie autor zwraca uwagę na szereg kwestii, których jak dotąd nie poruszano w studiach nad przekładem"(8).

Pym wskazuje na związek pomiędzy przekładem a filozofią na trzy sposoby:  przekład jako przykład dla filozofii, podległość teoretyzacji przekładu filozofii i wreszcie filozofia przekładu i jej przyszłe kierunki rozwoju: granice filozofii.

Opis tych trzech sposobów przedstawiony przez Pyma koncentruje się w dużym stopniu na wpływie zachodniej filozofii na przekład i nie dostrzega wkładu innych filozofii i filozofów.

Pym wysuwa krytyczne uwagi wobec często przytaczanej teorii „foreignizing translation" Venutiego (między innymi Pym 1996; Tymoczko 2000), twierdząc, że na jego działalność zawodową jako tłumacza wpływa to, iż jest on również teoretykiem przekładu, co z kolei sprawia, że skłania się on w kierunku manipulowania „obcym" (Kuhiwczak i Littau 2007:   34).