Czytelnia

Pierwszy rodzaj, czyli modulację udokumentowaną, stosuje się zazwyczaj w słownikach dwujęzycznych. Drugi rodzaj, tak zwana modulacja dowolna, jest bardziej odpowiedni w sytuacjach, w których „w języku docelowym dosłowne tłumaczenie jest niemożliwe" (Vinay and Darbelnet, cytowane przez: Bayar, 2007).[13]

Vinay i Darbelnet wyróżniają jedenaście kategorii lub typów modulacji dowolnej. Na przykład „zaprzeczenie przeciwieństwu" to procedura polegająca na zmianie wartości słowa poprzez tłumaczenie z wartości negatywnej na pozytywną.

W ten sposób na przykład „it is difficult" [to jest trudne] może zostać przetłumaczone jako „ce n'est pas facile" [to nie jest łatwe]; „he never lies" [on nigdy nie kłamie] można przełożyć jako „il est honnête" [on jest szczery], a „remember to pay the taxes" [pamiętaj, żeby zapłacić podatki] jako „n'oublier pas de payer la taxe" [nie zapomnij zapłacić podatków].

Należy tutaj zaznaczyć, że te przykłady są wolnym tłumaczeniem, a ich poprawność zależy od kontekstu. Niemniej jednak, modulacje są przymusowe, gdy w języku docelowym nie istnieje opozycja danego wyrażenia (Newmark, 1988).[14]

Kolejną kategorią modulacji jest „część całości", np. „la fille aimée de l'Eglise" oznacza „Francję" (Newmark, 1988),[15] a „اليد العاملة" oznacza „pracowników".

Modulacja dowolna składa się z wielu innych procedur, takich jak zmiana abstrakcji na konkret, przyczyny na rezultat, przestrzeni na czas itd. Jednak najbardziej przydatną i najczęściej stosowaną procedurą jest zmiana formy bezosobowej lub strony czynnej na bierną. Przykładem tej ostatniej jest:

He is said to be serious.

On dit qu'il est sérieux.

Podsumowując, modulacja to procedura tłumaczenia polegająca na zmianie perspektywy i leksyki w języku docelowym. Należy jednak unikać tej procedury, poza przypadkami, w których przyczynia się ona do naturalności tłumaczenia.

f)       Redukcja i rozszerzenie

Te dwie procedury stosowane są w tłumaczeniu kiepskich tekstów pisanych i prowadzą do zmiany stylistycznych i leksykalnych aspektów. Rozszerzenie odnosi się do przypadków, w których tłumacz zwiększa liczbę słów tekstu języka wyjściowego poprzez tłumaczenie, na przykład „homme noir", na „dark skinned man".

W tym przypadku widać zmianę z formy „rzeczownik plus przymiotnik" w języku francuskim na formę „przymiotnik plus przymiotnik złożony plus rzeczownik" w języku angielskim.

Co więcej, procedura rozszerzania wykorzystywana jest, gdy tłumacz próbuje przejść od wieloznaczności do jednoznaczności. Na przykład „the child cries for the game" [dziecko płacze o zabawkę] nie powinno zostać przetłumaczone jako „l'enfant pleure pour le jeux", ponieważ słowo „pour" nie oddaje właściwego znaczenia i może prowadzić do zmylenia czytelnika. Dlatego też tłumacz powinien znaleźć inne rozszerzone znaczenie słowa „pour", którym w tym wypadku jest „pour avoir" i dzięki któremu ten przykład może być poprawnie przetłumaczony jako: „l'enfant pleure pour avoir le jeux".