Czytelnia

Zapożyczenie w tłumaczeniu stosuje się nie tylko po to, by zapełnić luki leksykalne w języku docelowym, ale głównie po to, by zachować lokalny wydźwięk danego słowa lub by uniknąć strat semantycznych czy kulturowych, które mogłyby się pojawić, gdyby wyraz został przetłumaczony.

c)      Kalka

Określenie „kalka" lub „Through Translation", jak nazywa ten proces Newmark (1988)[4], odnosi się do procesu, w którym tłumacz kopiuje strukturę lub styl wyrażenia znajdującego się w tekście oryginalnym. Jest to podstawowa różnica między kalką a zapożyczeniem, ponieważ w przypadku zapożyczenia do języka docelowego przenoszony jest cały wyraz.

Kalka może wprowadzać strukturę obcą dla języka docelowego. Na przykład angielskie wyrazy „champions league", „week-end" czy „iceberg" są używane w języku francuskim, przy czym należy podkreślić, że wyraz „iceberg" nie posiada typowej struktury angielskiej „NP+NP" [fraza rzeczownikowa + fraza rzeczownikowa].

Więcej przykładów tłumaczenia kalkowego można znaleźć w nazwach międzynarodowych organizacji. Nazwy te składają się z uniwersalnych wyrazów, które mogą być przekopiowane z jednego języka na inny, na przykład European Cultural Convention [ang.], Convention culturelle européenne [fr.] [Europejska Konwencja Kulturowa] czy też study group [ang.], group d'étude [fr.] [grupa naukowa] (Newmark, 1988).[5]

Kalki językowe polegają na kopiowaniu sposobu wyrażania się w języku wyjściowym do języka docelowego. Vinay i Darbelnet twierdzą, że Kanadyjczycy są przyzwyczajeni do używania wyrażenia „les compliments de la saison", które jest imitacją angielskiego „season greeting" [Wesołych Świąt] (obecnie w języku francuskim stosuje się „fruit de saison") (cytowane przez: Bayar, 2007).[6]

d)     Transpozycja

Transpozycja lub zmiana znaczenia [ang. shift], jak nazywa ją Catford, jest to zmiana gramatyczna, jaka zachodzi podczas tłumaczenia z języka wyjściowego na język docelowy. Newmark (1988)[7] wyróżnia cztery rodzaje zmian gramatycznych zachodzących w transpozycji.

Pierwszy z nich dotyczy formy słowa i jego pozycji w zdaniu. W języku angielskim i francuskim przykładami są wyrazy „furniture", i „des meubles", „equipment" i „des équipements", w których widać zmianę na liczbę mnogą w języku francuskim.

Jeżeli chodzi o pozycję wyrazu w zdaniu, to zmiana jest wyraźnie widoczna w przykładach angielsko-arabskich: „a red car", „سيارة حمراء"; lub „a beautiful girl", „فتاة جميلة".

Ostatnie przykłady obrazują zmianę pozycji przymiotnika przy tłumaczeniu z angielskiego na arabski. Zmiana ta nie jest przypadkowa, ponieważ zależy ona od struktury języka docelowego.

Drugi rodzaj zmiany gramatycznej w transpozycji stosowany jest, gdy w języku docelowym nie ma takiej samej struktury gramatycznej jak w języku wyjściowym. W takim przypadku tłumacz szuka innych opcji, które pomogłyby przekazać znaczenie frazy tekstu wyjściowego.