Czytelnia

W miesiąc po tym, jak moja kandydatura została zaakceptowana, zacząłem tworzyć glosariusze oraz pomagać przy doborze kolejnych tłumaczy. Zanim zawody tak naprawdę na dobre się rozpoczęły, przetłumaczyłem setki tysięcy słów. Tłumaczenia te obejmowały profile ponad 500 zawodników i trenerów, którzy zamierzali brać udział w turnieju.

Projekt rozrastał się coraz bardziej i w związku z tym zatrudniano coraz więcej tłumaczy, którzy zajmowali się tłumaczeniem na język portugalski, ale których osobiście nie znałem.

Poprzez analizę większości ich tłumaczeń zauważyłem pomyłki przyczyniające się do tego, że czytelnicy niechętnie odwiedzają strony internetowe przetłumaczone w taki właśnie sposób. Czytelnik, który szuka informacji dotyczących piłki nożnej, bardzo dobrze wie, czego szuka. Nie będzie zadowolony z tekstu napisanego przez kogoś, kto nie posiada dobrej znajomości przedmiotu.

Istnieje jedna szczególna cecha piłki nożnej, która sprawia, że niekoniecznie można przyporządkować ją do konkretnej kategorii. W technologii informacyjnej, na przykład, większość pojęć pochodzi ze Stanów Zjednoczonych i dlatego też funkcjonują one w języku angielskim.

Wniosek z tego, że większość tłumaczy albo zapożycza nowe słowa, albo też wymyśla całkiem nowe odpowiedniki tych terminów. Piłka nożna natomiast, z perspektywy językowej, inaczej rozwijała się w Brazylii, a inaczej w Anglii.

Stąd też inne terminy pojawiają się w języku portugalskim (języku urzędowym w Brazylii), a inne w języku angielskim. Co więcej, używa się odmiennych wyrażeń i idiomów do określenia tego samego pojęcia.

Pozycje zawodników na boisku są tego dobrym przykładem. W języku angielskim, w tradycyjnej formacji 4-4-2, obrona zespołu składa się z bocznych obrońców i dwóch obrońców środkowych.

Można powiedzieć, że w 2006 roku Cafu i Roberto Carlos byli dwoma brazylijskimi bocznymi obrońcami. I rzeczywiście byli. Jednak w Brazylii należy wiedzieć o nich trochę więcej.

Istnieją dwa rodzaje bocznych obrońców: „lateral-esquerdo" i „lateral-direito". Jeśli powiemy, że Flamengo został wybrany nowym zawodnikiem „lateral", to jest to niepełna informacja - czytelnik takiego tekstu chce wiedzieć, czy zawodnik będzie grał po lewej, czy po prawej stronie boiska.

Natomiast w języku portugalskim, którym posługują się Brazylijczycy, jest bardzo trudno znaleźć tłumaczenie słowa „skrzydłowy". Jest to prawdopodobnie związane ze zmieniającą się przez ostatnie lata rolą skrzydłowego.

W typowej brazylijskiej formacji WM skrzydłowy to „ponta" albo „ponteiro". Jednakże od czasu, gdy zrezygnowano z formacji WM, skrzydłowy powrócił do grania na środku boiska, tak jak widzieliśmy to na przykładzie angielskiego piłkarza Davida Beckhama w 2006 roku.

W takim przypadku, w Brazylii, Beckham może być określany mianem „meia". Ale nie wszyscy „meias" będą nazywani skrzydłowymi. Z drugiej jednak strony, niektórzy skrzydłowi, tak jak na przykład portugalski zawodnik Cristiano Ronaldo, w Brazylii uważani są za „atacantes" (napastnik).