Czytelnia

Co więcej, podmioty w zdaniach „经过精心培育" i „长成了一棵枣树" nie są ani jasne, ani proste. Wszystkie te problemy należy rozwiązać przed przystąpieniem do tłumaczenia.

3. Znaczenie

W językach ludzkich znaczenie stanowi skomplikowany system. Biorąc pod uwagę komunikację międzyjęzykową i międzykulturową, słowa jednego języka mogą nie mieć odpowiednika w innym lub też budzić odmienne skojarzenia, a to stanowi wyzwanie dla tłumacza.

3.1 Luka leksykalna

Niektóre słowa i koncepty są specyficzne dla danego języka lub kultury, natomiast w innych mogą być nieobecne. Oznacza to, że w języku docelowym nie istnieją odpowiedniki, których tłumacz mógłby użyć w przekładzie.

W języku chińskim są słowa nacechowane kulturowo np. 太极 (tai-ji Najwyższa Ostateczność); 阴 (yin, nieaktywna siła, która następuje po szczytowym momencie czynności); 阳 (yang, siła pochodząca z dynamiki Najwyższej Ostateczności pobudzonej do działania); 扭秧歌 (niu yang-ge, tańczyć Yangge); 踩高跷 (cai gao-qiao, chodzić na szczudłach);

舞 龙灯 (wu long-deng, taniec z lampionem z motywem smoka); 粽子 (zong-zi, uformowany w kształcie piramidy lepki ryż owinięty liściem bambusa lub trzciny); 馄饨 (hun-tun), zupa hun-tun z pierożkami itd. W angielskim mamy Święto 1 Maja (May Day), Wielki Piątek, sałatki, hamburgery, pizzę, bluesa, maskotki itd.

3.2 Konotacje

Peter Newmark (1990, s.100) podkreśla, że żadne słowo samo w sobie nie jest samodzielne. Słowa mają nie tylko słownikowe definicje, są również kojarzone z używającymi ich osobami, sytuacją społeczną i źródłem ich pochodzenia.

Bardzo często w dwóch językach słowa mają identyczne, dosłowne tzw. konceptualne znaczenie, jednak różnią się konotacjami.

Na przykład „pies" ma neutralne, a czasami pozytywne zabarwienie emocjonalne w wyrażeniach takich jak: „lucky dog" (farciarz), „love me, love my dog" (jeśli kochasz mnie, pokochaj też mojego psa), „top dog" (lider), „every dog has his day" (każdy ma w życiu swoje 5 minut), „dog-tired" (wykończony).

Jednak w chińskiej kulturze 狗 gou (pies) jest słowem obraźliwym, zawsze kojarzony jest z czymś nieczystym, obrzydliwym i nieprzychylnym jak np. 狗杂种 gou-za-zhong (drań/bękart), 狗腿子gou-tui-zi (sługus), 狗娘养的 gou-niang-yang de (sukinsyn), 狗屁 gou-pi (brednie), 狗急跳墙 gou-ji-tiao-qiang (zdesperowana bestia jest zdolna do najgorszego) itd. W odróżnieniu od krajów anglojęzycznych, nikt w Chinach nie lubi być nazywany czy porównywany do psa.

Ci „fałszywi przyjaciele", którzy wydają się mieć identyczną formę i znaczenie, różnią się zwłaszcza znaczeniem skojarzeniowym (Nida, 1993, s.137) i często zwodzą tłumaczy. Przyjrzyjmy się następującemu chińskiemu idiomowi:

Oryginalna wersja chińska: 不为五斗米折腰

Zapis fonetyczny: bu wei wu-dou mi zhe-yao