Czytelnia

Krótki zarys problematyki tłumaczenia idiomów

Negar Eftekhari

tłum. Anna Biega

Źródło:

 

Wprowadzenie

Tłumaczenie rozumie się jako przekład pisemnego lub ustnego tekstu z języka źródłowego na, pisemny lub ustny tekst w języku docelowym, będący ekwiwalentem Celem tłumaczenia jest powtórzenie różnego rodzaju tekstów - między innymi o tematyce religijnej, literackiej, naukowej czy filozoficznej - w innym języku, a tym samym uczynienie go dostępnym dla większej liczby czytelników.

Gdyby język był tylko kategoryzacją pewnego zbioru ogólnych i powszechnych pojęć, tłumaczenie z języka źródłowego na język docelowy byłoby dość łatwe. Co więcej, w takim przypadku także nauka języka obcego stałaby się dużo prostsza.

W nawiązaniu do tego, Culler (1976) zauważa, że języki nie są jedynie nomenklaturami, a pojęcia jednego języka mogą się znacznie różnić od pojęć innego języka, gdyż każdy język wyraża lub organizuje świat w różny sposób, a języki nie tylko określają pewne kategorie, lecz także tworzą swoje własne (str. 21-22).

Na podstawie tego, co pisze Culler (1976), można dojść do wniosku, że głównym problemem tłumaczenia jest rozbieżność pomiędzy językami. Im większa różnica pomiędzy językiem źródłowym a językiem docelowym, tym trudniejsze będzie przełożenie wiadomości z tego pierwszego na drugi.

Różnica między językiem źródłowym a językiem docelowym oraz różnice ich kultur sprawiają, że proces tłumaczenia staje się prawdziwym wyzwaniem.

Spośród różnych problemów tłumaczeniowych, takich jak: forma, znaczenie, styl, przysłowia, idiomy itp., autor niniejszej pracy skupi się przede wszystkim na metodach tłumaczenia pojęć uwarunkowanych kulturowo, a w szczególności na strategiach przekładu aluzji.

Problemy ekwiwalencji

Tłumaczenie idiomów prowadzi do głębszego rozważenia kwestii znaczenia i tłumaczenia, gdyż idiomy, będące przykładowo grą słów, są uwarunkowane kulturowo.

Jeśli oba języki posiadają odpowiadające sobie niejednoznaczne wyrażenia idiomatyczne, wtedy w procesie tłumaczenia jeden idiom zostaje zastąpiony innym.

Taka zamiana nie dokonuje się na podstawie znajdujących się w wyrażeniu elementów językowych albo odpowiadających lub podobnych obrazów w nim zawartych, ale na podstawie funkcji idiomu.

Wyrażenie w języku źródłowym zostaje zastąpione wyrażeniem w języku docelowym, które pełni tę samą funkcję w kulturze języka docelowego. Proces ten to zamiana znaku języka źródłowego na znak języka docelowego.