Czytelnia

Przykładem może być angielskie wyrażenie he doesn't care a fig [nie dba o coś; dosł. nie dba ani o figę], którego odpowiednikiem jest polskie wyrażenie dbać o coś jak pies o piątą nogę. Oba wyrażenia mają takie samo znaczenie. Istnieje więcej podobnych wyrażeń w języku polskim, jak: szukać dziury w całym, kupować kota w worku, mieć węża w kieszeni.

b) Idiom lub utarty zwrot może mieć bliski odpowiednik w języku docelowym, ale różne są konteksty ich użycia. Może okazać się, że oba wyrażenia różnią się konotacjami, lub nie da się ich przekazać pragmatycznie.

Angielski idiom to sing a different tune [zacząć inaczej śpiewać], znaczy „mówić lub robić coś, oznaczającego zmianę swojej wcześniejszej decyzji, która była różna od tego, co powiedział lub zrobił ktoś inny".

W języku polskim wyrażenie zacząć inaczej/ cieniej śpiewać także odnosi się do zmiany opinii, ale już podobne wyrażenie - cienko śpiewać, stosuje się w całkiem innym kontekście, gdy mowa jest o życiu w ubóstwie.

c) Idiom może występować w tekście źródłowym równocześnie w znaczeniu dosłownym i idiomatycznym.

Jeśli idiom w języku docelowym nie odpowiada idiomowi w języku źródłowym zarówno w formie, jak i w znaczeniu, gra słowna z użyciem takiego idiomu nie może być skutecznie przełożona w tekście docelowym.

Ilustrują to poniższe przykłady: He was deaf to his father's advice [Pozostał głuchy na rady ojca] lub  I ran short of money last week [Skończyły mi się pieniądze w ubiegłym tygodniu].

d) Zwyczaj używania idiomów w tekście pisanym, konteksty, w jakich są one używane i częstotliwość ich stosowania mogą być różne w językach źródłowym i docelowym. W języku angielskim stosuje się idiomy w wielu rodzajach tekstu, jednakże nie we wszystkich. Przykładem może być wyrażenie „nie troszczcie się zbytnio o jutro" lub  stick to your guns [upierać się przy swoim].

Fernando i Flavell (1981: 85), omawiając różnice retoryczne pojawiające się w wyniku użycia idiomów oraz analizując przypadki użycia poszczególnych rodzajów idiomów w językach źródłowym i docelowym, bardzo celnie zauważają: „Tłumaczenie jest wymagającą sztuką. Idiom, bardziej niż jakikolwiek inny element języka wymaga od tłumacza nie tylko dokładności, ale szczególnej wrażliwości na retoryczne niuanse języka."

Tłumaczenie idiomów: strategie

Sposób, w jaki idiom lub utarty zwrot może być przetłumaczony na inny język, zależy od wielu czynników. Nie chodzi tylko o to, czy istnieje w języku docelowym idiom o podobnym znaczeniu.

Ważne są też inne czynniki, na przykład znaczenie poszczególnych elementów leksykalnych, które tworzą dany idiom, czyli kwestia, czy używa się ich w innej części tekstu źródłowego, a także trafność lub nietrafność użycia wyrażeń idiomatycznych w rejestrze języka docelowego.

Dopuszczalność lub niedopuszczalność stosowania którejkolwiek ze strategii opisanych poniżej będzie więc zależała od kontekstu, w którym dany idiom jest przetłumaczony.