Czytelnia

Korpusy językowe - Jak mogą pomóc w nauce języka obcego?

Mirosława Podhajecka

Źródło:


Streszczenie. Korpusy językowe stanowią ogromne zbiory tekstów, które mają dziś szerokie zastosowanie m.in. w leksykografii i językoznawstwie stosowanym. Mimo swoich niewątpliwych zalet dydaktycznych korpusy wciąż nie są jednak powszechnie wykorzystywane przez osoby uczące się języków obcych.

W niniejszym referacie omówię cechy jednego z najważniejszych korpusów anglojęzycznych — Brytyjskiego Korpusu Narodowego (BNC), a następnie na wybranych przykładach pokażę proste sposoby rozwiązywania problemów językowych przy jego użyciu.

1. WPROWADZENIE

Korpusy językowe, dzięki dynamicznemu rozwojowi językoznawstwa korpusowego oraz technologii komputerowych, stały się ważnym materiałem badawczym, wykorzystywanym m. in. w leksykografii (zob. Ooi 1998) czy językoznawstwie stosowanym (zob. Hunston 2002). Są to dziś jednak także zasoby tekstowe dostępne zwykłym użytkownikom.

Choć istnieją pewne ograniczenia (np. konieczność zakupu płyty CD lub opłacenia subskrypcji za dostęp online do całego korpusu), często użytkownikom zapewnia się darmowy dostęp do próbki korpusu lub umożliwia proste wyszukiwanie ze strony internetowej.

Aby pokazać podstawowe możliwości korpusu, jakie wykorzystać można w dydaktyce języków obcych, przedstawione tu przykłady zaczerpnęłam z pełnej wersji jednego z najważniejszych korpusów anglojęzycznych - Brytyjskiego Korpusu Narodowego (ang. the British National Corpus).

2. BRYTYSKI KORPUS NARODOWY - OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA

2.1. Definicja korpusu

Piotrowski (2003: 146) definiuje korpus jako „zbiór tekstów zapisanych w postaci cyfrowej i stanowiących reprezentatywną próbkę danego języka. Korpus różni się od dowolnego zbioru tekstów tym, że stanowi pewną przemyślaną całość. Cechą wyróżniającą korpusów komputerowych jest też ich rozmiar".

Oznacza to, po pierwsze, że korpusy istnieją wyłącznie w postaci elektronicznej (teksty przetwarzane są komputerowo), a po drugie, że zasadniczą cechą korpusów jest reprezentatywność. Choć można przyjąć, że korpusem nazwać można właściwie każdy zbiór tekstów (zob. McEnery i Wilson 1996: 21, Podhajecka 2006: 338-339), z punktu widzenia osób uczących się języka obcego reprezentatywność jako kryterium projektowe ma jednak ogromne znaczenie.

Innymi słowy, podstawowym celem tworzenia korpusów powinno być możliwie najbardziej reprezentatywne odwzorowanie danego obszaru językowego,   np.   języka   ogólnego   czy   specjalistycznego,   w   naturalnych   proporcjach (Lewandowska-Tomaszczyk 2005: 28), dzięki czemu użytkownicy otrzymują wiarygodną informację o częstości i zakresie użycia danego elementu językowego.