Czytelnia

Kilka słów o The Book of Psalms: A Translation with Commentary Roberta Altera

Alexandra Glynn

tłum. Anna Jurys

Źródło:

 

Najnowsze tłumaczenie Księgi Psalmów autorstwa Roberta Altera stawia przed nami pytanie: jakie cele powinny zostać osiągnięte w procesie tłumaczenia Biblii i jakich narzędzi można do osiągnięcia tych celów użyć?

Porównanie tłumaczeń Altera z Biblią Króla Jakuba (King James Version - KJV) wskazuje na techniki, którymi może posłużyć się tłumacz w celu przekazania danej treści dzięki zastosowaniu powtarzalnych schematów.

Dlatego też Bloom mógł mieć rację, gdyby przyjąć jego definicję protestantyzmu, twierdząc, że Biblia Króla Jakuba jest w protestantyzmie płomienną manifestacją melodyjności i elokwencji - jak określa to Bloom, „konsekwentnej zrozumiałości". Natomiast pewne jest, że tłumaczenie Altera dalekie jest od „płomiennego".

Powszechnie znane środki stylistyczne jak aliteracja, asonans czy posłużenie się rozbieżnością brzmieniową samogłosek nie zostaną tu omówione dokładnie. Spójrzmy jednak na kilka przykładów ich zastosowania.

KJV: „Let thy saints shout for joy" (Psalm 132:9)

W Biblii Króla Jakuba samogłoski w ostatnich trzech sylabach akcentowanych przechodzą z „ai" do „ou" i „oi". Okrzyki wznoszą się radośnie dzięki głoskom.

Zamknięta i spokojna samogłoska w „let" unosi się ku niebu. U Altera w większości przypadków taki zabieg jest nieobecny. W tym konkretnym przypadku jest to znamienne:

Alter: „And let Your faithful sing gladly"

Tutaj samogłoski chaotycznie to wznoszą się, to opadają, zaś nadanie im reguły czy rytmu mogłoby mieć wpływ na wydźwięk tego wersu.

W tej wersji trudno dociec, jak radośnie śpiewają wierni. Pewne jest jedno: śpiewają lepiej i pewniej po hebrajsku i w Biblii Króla Jakuba.

Spójrzmy na inny przykład, tym razem zastosowania aliteracji i asonansu:

KJV: „O how love I thy law! / It is my meditation all the day" (Psalm 119:97).

Alter: „How I loved Your teaching. / All day long it was my theme"

Biblia Króla Jakuba przywiązuje ogromne znaczenie do głosek, podczas gdy Alter wręcz przeciwnie.

Dwa najmocniej akcentowane słowa w pierwszej części wersji KJV to „love" i „law", widoczna jest tu aliteracja. Tak więc te trzy elementy wskazują, jak bardzo Psalmista kocha prawo: ogromnie.