Czytelnia

Czytelnik dialektycznego zapisu osiąga zadowalający poziom percepcji poprzez stymulacje dźwiękowe, dostarczając sobie tego, czego brakuje na piśmie.

Wiele jest „braków"; w staroarabskich zdaniach nie przestrzegano zasad interpunkcji, nawet w przypadku wprowadzania nowego paragrafu, czyli rozpoczęcia nowego wątku. Brakuje narracji. Słuchacz takiej narracji podróżuje przez urzekające sfery naszej intuicyjno-lingwistycznej i mistycznej strony, doświadcza autentyczności i poczucia wolności, intymności oraz ulotności.

Ważną kwestię wyboru konkretnego stylu w języku docelowym rozwiązuje tłumacz w swej podświadomości, kiedy czyta oryginał. Uważam, że jest to proces naturalny. Próba rozwikłania tej kwestii w sposób racjonalny przed tłumaczeniem byłaby nie na miejscu, jeśli w ogóle byłaby możliwa.

Dialektyczne sformułowanie tekstu wyjściowego powinno „samo" rozwinąć się w literacką hybrydę zabarwioną chociażby zarchaizowanym słownictwem i „pokrętnym" użyciem innych, typowo narracyjnych elementów. Te kryją się w ekspresyjności języka docelowego, jego gramatyce oraz słownictwie.

Jeśli to „oszustwo" się nie powiedzie, tłumacz jest żałosny i powinien zostać unicestwiony. Przekład albo dorównuje oryginałowi na wszystkich płaszczyznach, albo nie jest przekładem.

W autentycznych arabskich bajkach brakuje poezji. Jej przesyt w „Baśniach tysiąca i jednej nocy" jest następnym dowodem na to, że w przeciwieństwie do powszechnego błędnego przekonania, opowiadania z tej słynnej kolekcji mają niewiele wspólnego z literaturą ludową.

Z drugiej strony, niektóre opowiadania ludowe zawierają spore fragmenty rymowanej prozy będącej starożytną, lecz ciągle żywą tradycją arabską. Podstawa takiego rymowanego wzoru budowana jest na bazie konsonansu wokalnego, percepcji dźwięków i słów (asonans, aliteracja i epifora) oraz różnych szablonów monofonetycznych paralelizmów, które tworzą tonalną i syntaktyczną całość skomponowaną z połączonych ze sobą i hierarchicznie skoordynowanych elementów13.

Taka synergia słów powinna zostać ostrożnie przeformułowana, aby zachować zamierzone znaczenie. Nie ma możliwości uniknięcia tej odpowiedzialności, w przeciwnym razie opowiadania te będą pełne braków.

WIERNOŚĆ I WYDŹWIĘK

Przekład jest tak odwieczny, jak kontakty pomiędzy sąsiadującymi ze sobą grupami ludzi. Tłumacze często mówią, że to drugi najstarszy zawód na świecie. Arabskie opowiadania ludowe, tak jak wszystkie inne, powstały podczas podróży wśród ludów i kultur.

Za każdym razem były przenoszone z jednego języka na drugi. Gdyby nie to, gdyby nie te wszystkie ludy biorące udział w ich przetrwaniu, na pewno by zniknęły. Dzisiaj, kiedy powoli zanikają, muszą być systematycznie zbierane i tłumaczone tak, abyśmy mogli zachować ciągłość kulturową. Do dzisiaj opowiadania ludowe pozostają niedoścignionym modelem opowiadania historii.