Czytelnia

W większości niniejszego tekstu autor jednak opowiada się za definicją przedstawioną przez van Dijka (1996: 7); „ideologia jako podstawa, której celem jest dokładne organizowanie i monitorowanie jednej formy będącej wspólną intelektualną reprezentacją, innymi słowy, uporządkowanymi przekonaniami wartościującymi, tradycyjnie zwane 'postawami', podzielanymi przez grupy społeczne".

Pozycja ideologii

Ideologie tłumaczenia można znaleźć zarówno w procesie, jak i w produkcie tłumaczenia, które od siebie współzależą.

Według Tymoczko (2003), ideologią tłumaczenia można nazwać połączenie treści tekstu źródłowego i różnych aktów mowy znajdujących się w tekście źródłowym, istotnych w tymże kontekście, połączonych z reprezentacją treści, jej związkiem z odbiorcą, i różnymi aktami mowy danego tłumaczenia określającymi kontekst docelowy, jak i elementami wspólnymi i różnicami miedzy tymi dwoma wypowiedzeniami.

Jednakże, dalej wyjaśnia on, że „ideologia tłumaczenia zawiera się nie tylko w tłumaczonym tekście, lecz także w tonie głosu i postawie tłumacza, i w związku z grupą odbiorczą" (strony, 182-83).

Schäffner (2003) wyjaśnia:

„Aspekt ideologiczny może [...] być określony w samym tekście, zarówno na poziomie leksykalnym (co widać, na przykład, w celowym użyciu lub unikaniu poszczególnego słowa [...]) jak i gramatycznym (na przykład, użycie strony biernej w celu uniknięcia terminu: pośrednictwo). Aspekty ideologiczne są mniej lub bardziej wyraźne w tekście, w zależności od jego tematu, gatunku i celów komunikacyjnych" (str.23).

Aspekty ideologiczne można zaobserwować także w procesie produkcji tekstu (tłumaczenie) i w roli tłumacza jako twórcy tekstu docelowego i tłumacza tekstu źródłowego. Te procesy wraz z dwoma głównymi wpływowymi szkołami post-strukturalizmu i funkcjonalizmu zostaną szczegółowo wyjaśnione w kolejnych akapitach.

Ideologia i tłumacz jako czytelnik tekstu źródłowego: Poststrukturalizm

Według Venutiego(1992: 6), myśliciele poststrukturalizmu, jak:Derrida i de Man, głównie pod wpływem dzieł Benjamina, zaprzeczają binarnej opozycji między oryginałem a tłumaczeniem, co sprawia, że tłumacze staja się niewidzialni.

Przed pojawieniem się poststrukturalizmu, strukturaliści jak Saussure, definiowali język jako naukowo badany świat symboli tworzących system językowy i strukturę społeczną, w której kształtuje się jednostka.

Wierzyli oni, że „język powstaje z systemu znaków, gdzie każdy z nich jest wynikiem relacji pomiędzy słowem a znaczeniem, pomiędzy elementem oznaczającym (dźwięk lub obraz dźwięku), a oznacznikiem (referentem, lub pojęciem zaprezentowanym przez element oznaczający" (Roman, 2002: 309).

Później, Barthes, myśliciel wczesnego poststrukturalizmu twierdził, że „elementy oznaczające nie są stałe, niezmienne, lecz wręcz przeciwnie, mogą sprawić, że znak będzie bardziej skomplikowany niż złożone oznaczniki" (Roman, 2002: 310).