Czytelnia

Tłumaczenie i obraz oryginalnego tekstu

Odbiorcy docelowi niemający bezpośredniego dostępu do oryginalnego tekstu, aby poznać ideę oryginału oraz jego autora, muszą całkowicie zdać się na tłumaczenie. Według Lefevere'a (1992a), korektorzy kształtują wizerunek pisarza, utworu, epoki, rodzaju literackiego, a nawet całej literatury. Podkreśla on także, że utwór autora narażony jest na wpływy z zewnątrz głównie z powodu błędnego zrozumienia tekstu przez redaktorów (Lefevere, 1999: 234).

Tłumaczenie to tekst zawierający wiele niedociągnięć, manipulujący przekazem w celu uzyskania określonego wizerunku służącemu pewnym tendencjom ideologicznym. Według Lefevere'a zjawisko to występuje we fragmentach tłumaczenia, które tłumacz dodał od siebie - „fragmentach, których bez wątpienia nie ma w oryginale" (1992a: 42).

Lefevere (1992a) podkreśla także, że ideologia wywiera ogromną presję na tłumaczenie. Ideologia nie ogranicza się do polityki. Są to „podstawowe formy, konwencje i przekonania, które motywują nasze działania" (Jameson in Lefevere, 1992a: 16). W kolejnych rozdziałach omówimy, na podstawie wybranych przykładów, trzy kategorie ideologii wydające się mieć znaczący wpływ na TT:

a)         ideologia tłumacza;

b)         ideologiczne wpływy ze strony władzy lub zwierzchników;

c)         ideologiczne wpływy ze strony odbiorców docelowych.

Odbicie ideologii tłumacza w TT

Na początek omówię ideologię tłumacza obecną w poniższym TT.

Przykład 1.

ST: Nic dziwnego, że królewna popadła w depresję.

TT: Kotaishihino soutsu jotaiwa murimonai.

Ponowne tłumaczenie TT (BT): Depresja królewny jest zrozumiała.

Chociaż proces obecny w ST(„popadła w depresję") jest zainicjowany przez królewnę Masako i podkreśla jej wpływ na ten stan depresji, w TT stan ten staje się nośnikiem po którym następuje proces relacyjny („jest") oraz przydawka („zrozumiały"). Grupa czasownikowa ST wyraża proces w pewnej wewnętrznej rzeczywistości. Towarzyszy jej pośrednik posiadający pewne charakterystyczne dla siebie cechy dynamicznego zaangażowania, przez co wskazuje na pewien stopień aktywności - wyższy stopień aktywności jako rezultat wyboru określonej struktury.

Z drugiej strony, TT zmienia funkcję procesu obecnego w ST i wyraża go jako grupę rzeczownikową. Podczas gdy ST kładzie nacisk na królewnę jako inicjatora swojej depresji, TT po prostu pokazuje stan jej psychiki. Dlatego też, TT traci swoje znaczenie z powodu wyżej wymienionych zmian, przez co działanie obecne w ST zostaje utracone.

Jak widać na powyższym przykładzie, tłumacz używa prawie wszystkich ekwiwalentów czy synonimów, jednak z powodu zmian w procesie przekaz zawarty w TT jest inny niż w oryginale.