Czytelnia

Fragmenty zostaną przeanalizowane pod kątem podejścia Systemowego Językoznawstwa Funkcjonalnego (językoznawstwo systemowe), które jest „semantycznym podejściem do struktur gramatycznych w języku" (White, 2001: 3), aby pokazać, w jaki sposób tłumacz przykładowego tekstu przenosi wiadomość zawartą w tekście źródłowym (ST)do tekstu w języku docelowym (TT). Neubert i Shreve (Lantaigne, 2001: 26) przedstawiają wizję komunikatywnej ekwiwalencji jako obejmującą ukrytą wartość i ideologię tekstu.

Aby tego dowieść, zostaną przeanalizowane funkcje komunikatywne oraz znaczenie zawarte w strukturze ST i TT. Zajmiemy się kwestiami takimi jak ideologia i władza w przykładowych tekstach, porównując znaczenia i funkcje zawarte w obydwu tekstach. Ponadto omówimy ich wpływ zarówno na odbiorców docelowych jak i na występ autor  oryginału oraz jego dzieło.

Wybrane przeze mnie przykładowe teksty

ST to fragment artykułu wstępnego opublikowanego pierwotnie 12 lutego 2006 w The Japan Times, angielskim dzienniku wydawanym w Japonii. TT to japońskie tłumaczenie ST opublikowane w The Japan Times Editorials, które ukazało się także w The Japan Times. Zarówno ST, jak i TT są opublikowane w The Japan Times Editorials, który kierowany jest do japońskich odbiorców uczących się języka angielskiego i ma na celu pomoc w rozwoju ich umiejętności czytania po angielsku.

ST, który będzie analizowany w niniejszej pracy, to artykuł o niespodziewanej ciąży 39-letniej księżnej będącej szwagierką Masako Owady, 43-letniej następczyni tronu Japonii. Istotnym dla tej wiadomości jest fakt, że obecne prawo japońskie zezwala na dziedziczenie tronu tylko męskim członkom rodziny królewskiej.

Jednak, jako że jedyne dziecko następców tronu to dziewczynka, rząd stara się przeforsować nową ustawę zezwalającą na dziedziczenie tronu przez kobiety. Właśnie wtedy, gdy ustawa ta miała wejść w życie, ujawniono wiadomość o nieoczekiwanej ciąży księżnej Kiko (szwagierki następczyni tronu) i natychmiast wstrzymano uchwalenie ustawy.

Przyczyna wyboru przykładowych tekstów

Główny cel TT to wierne i ekwiwalentne tłumaczenie dla uczących się języka angielskiego, aby pomóc im w zrozumieniu oryginalnych angielskich tekstów oraz aby udoskonalić ich umiejętność czytania w języku angielskim. Jeżeli TT jest uznany za wierny lub ekwiwalentny oryginałowi, można by przypuszczać, że funkcje komunikatywne i znaczenie są również takie same oraz że tłumacz nie posłuży się swoją ideologią czy poetyką, żeby manipulować tekstem tak, aby jego funkcja wydała się inna niż w ST dla kultury czy społeczeństwa, do którego adresowane jest tłumaczenie.

Jednak gdy porównano każde zdanie z ST i TT pod kątem podejścia językoznawstwa systemowego, wykryto wiele niezgodności wynikających z dopasowywania tłumaczenia do kultury odbiorców. W tłumaczeniu widoczne były pewne tendencje i ideologie. Są pewne ślady i oznaki tego, że tłumacz celowo manipulował tekstem tak, aby funkcje TT działały w kulturze odbiorców w określony sposób.

Wizja tłumaczenia Lefevere'a jako formy poprawiania opiera się na badaniu przez niego tłumaczeń utworów literackich oraz ich wpływu na rozwój społeczny, kulturalny i literacki. W tym artykule nie będziemy zajmować się tłumaczeniem literackim, a oprzemy się na wnioskach dotyczących tłumaczenia artykułu z pewnej gazety, napisanego językiem potocznym. W TT zauważono jednak dużo cech występujących analizie tłumaczeń literackich Lefevere'a.