kategoria:
leksykony
|
|
kategoria:
przekłady ustne
|
|
kategoria:
podręczniki dla tłumaczy
|
|
|
Niniejsze komentarze stanowią nieformalną ocenę poprawy lub jej braku w konkretnych przypadkach. Nie była ona oparta na pełnym materiale porównawczym, ale zastosowane przykłady mogą stanowić podstawę dla dalszych, bardziej rygorystycznych ocen. Takie rozważania są potrzebne, jeśli społeczność MT chce mieć argumenty do stwierdzenia (czy sugerowania), że w ciągu ostatnich lat osiągnięto pewien postęp w tej dziedzinie. Gdyby nie one, czy można by podać ogółowi społeczeństwa jakiekolwiek dane i czy byłby powód do dalszej pracy?
Należy zawsze podkreślać, że poprawność językowa nie powinna być jedynym kryterium dla wykorzystywania systemów MT. Często dużo ważniejszym czynnikiem jest użyteczność programu. W przypadku gdy tłumaczenie maszynowe stanowi podstawę dla przekładu dobrej jakości (np. przy rozpowszechnianiu informacji, reklamie itd.) ważne jest, czy poprawki wprowadzone po zredagowaniu tekstu lub/i przy pomocy kontrolowanego języka tekstu źródłowego nastąpią przy niewielkim nakładzie środków. Gdy tłumaczenia maszynowego używa się w celach przyswajania danych, istotne staje się to, czy użytkownik wydobędzie więcej informacji z tłumacznia słabej jakości, czy z oryginału. Jeśli dana osoba nie zna języka źródłowego lub zna go w bardzo małym zakresie, to nawet tłumaczenie wątpliwej jakości może okazać się przydatne. Ci, którzy ów język znają, mogą wcale nie potrzebować tłumaczenia i z pewnością nie powinni traktować MT podobnie jak przekład wykonany przez tłumacza. Należy również pamiętać, że problem oprogramowania na niskim poziomie nie dotyczy jedynie tłumaczenia maszynowego. Dopóki będzie popyt na słabej jakości produkty, znajdą się producenci i dystrybutorzy. By nabywcy byli lepiej poinformowani, trzeba wprowadzić ogólnodostępne i zrozumiałe wzorce oraz wiarygodne i powszechne „oceny konsumenckie”. Artykuł ten nie dotyczy kwestii niskiej jakości aktualnych systemów, lecz próbuje odpowiedzieć na pytanie, czy istnieją obecnie programy komercyjne (lub operacyjne) i/lub internetowe zdolne do wyprodukowania wstępnego materiału docelowego lepszej jakości niż tekst wytworzony przez starszy system operacyjny. Wnioski mają jedynie charakter wstępny i są niepewne, dlatego potrzebna będzie dalsza analiza. Niedostatek przykładów tłumaczeń pochodzących ze starszych programów jest kwestią, która powinna zostać poruszona przez społeczność MT, jeśli chciałaby ona posiadać wiarygodne archiwum swoich osiągnięć i porażek. Są dwa powody, dla których powinno się zachować nie tylko wyprodukowany materiał wyjściowy, ale również same systemy: a) dla oceny ich pracy jako programów translacyjnych, oraz b) by poznać szczegóły ich funkcjonowania.
Wraz ze wzrostem komercjalizacji tłumaczenia maszynowego, pilna stała się potrzeba jego archiwizacji.Głównym przesłaniem tej pracy jest apel o podjęcie odpowiednich kroków w kierunku archiwizowania starego, wypartego oprogramowania MT dla przyszłych badaczy. Należy się tym zająć, dopóki nie jest za późno. 8. Bibliografia ALPAC (1966): Languages and machines: computers in translation and linguistics. Raport sporządzony przez Automatic Language Processing Advisory Committee, Division of Behavioral Sciences, National Academy of Sciences, National Research Council. (Publication 1416.) Washington, D.C.: National Academy of Sciences, National Research Council.
Beaven, John (1988): ‘MT: 10 years of development’, Terminologie et Traduction (1988), 1: 242-256.
Bruderer. Herbert E. (1978a): Handbuch der maschinellen und maschinenunter-stützten Sprachübersetzung: automatische Übersetzung natürlicher Sprachen und mehrsprachige Terminologiedatenbanken. München: Vlg. Dokumentation Saur, 1978.
|
